AP 10th Class Economics Chapter 2 Sectors of Indian Economy Question Answer — 10వ తరగతి అర్థశాస్త్రం (Understanding Economic Development) రెండో అధ్యాయం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ రంగాలు చివరి EXERCISES లోని 24 ప్రశ్నలకూ తెలుగులో జవాబులు. ఖాళీలు, బహుళైచ్ఛికం, జతపరచడం, భిన్నమైనది గుర్తించడం నుంచి ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం, MGNREGA, వ్యవస్థీకృత-అవ్యవస్థీకృత పోలిక, సూరత్, అహ్మదాబాద్ పట్టికలు, GDP వాటాల లెక్కల వరకు. ప్రశ్నలు పుస్తకంలో ఉన్నట్టే ఇంగ్లీష్లో ఉన్నాయి.
SA1 సోషల్ మిగతా పాఠాల జవాబులు, పరీక్ష రోజు కీ వచ్చిన వెంటనే తెలియాలంటే WhatsApp గ్రూప్లో చేరండి
ఈ పేజీలో: పాఠంలో ఏముంది | గ్రాఫ్ల సంఖ్యలు | Exercises జవాబులు | మార్కులు పోయే చోట్లు | FAQs
AP 10th Class Economics Chapter 2 Sectors of Indian Economy Question Answer — పాఠంలో ఏముంది
ఈ పాఠం ఆర్థిక కార్యకలాపాలను మూడు రకాలుగా విభజిస్తుంది. ప్రతి విభజనకు ఆధారం వేరు; జవాబుల్లో ఈ ఆధారం పేరు రాయడం ముఖ్యం.
| విభజన | ఆధారం | పాఠంలోని ముఖ్య విషయం |
|---|---|---|
| ప్రాథమిక / ద్వితీయ / తృతీయ (వ్యవసాయ, పారిశ్రామిక, సేవల రంగాలు) | కార్యకలాపం స్వభావం | GDP లో తృతీయ రంగం ముందు; ఉపాధిలో ప్రాథమిక రంగం ముందు; ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం |
| వ్యవస్థీకృత / అవ్యవస్థీకృత | ఉపాధి పరిస్థితులు | కాంత, కమల్ ఉదాహరణలు; అవ్యవస్థీకృత కార్మికులకు రక్షణ |
| ప్రభుత్వ / ప్రైవేటు | ఆస్తుల యాజమాన్యం | ప్రైవేటు లక్ష్యం లాభం; ప్రభుత్వం మౌలిక సదుపాయాలు, విద్య, ఆరోగ్యం |
SA1 కి ఎందుకు ముఖ్యం: ఈ పాఠం 10వ తరగతి SA1 సాంఘిక శాస్త్రం సిలబస్లో ఉంది (AP SA1 Syllabus 2026-27 చూడండి). ఈ సంవత్సరం FA2 లో కూడా దీని నుంచి మూడు ప్రశ్నలు వచ్చాయి. ఇక్కడి ప్రశ్నలు, సంఖ్యలు AP SCERT 10వ తరగతి Economics పాఠ్యపుస్తకం, అధ్యాయం 2 (పేజీలు 34 నుంచి 73) నుంచే.
Sectors of Indian Economy పాఠంలోని గ్రాఫ్ల సంఖ్యలు
Graph 3 లో బార్లపైనే శాతాలు ఉన్నాయి. Graph 2 లో సంఖ్యలు లేవు; అక్కడి 2013-14 సుమారు విలువలు Exercise 24 లెక్కలతో సరిపోతాయి.
| ఉపాధిలో వాటా (Graph 3) | 1977-78 | 2017-18 |
|---|---|---|
| ప్రాథమిక రంగం | 71% | 44% |
| ద్వితీయ రంగం | 11% | 25% |
| తృతీయ రంగం | 18% | 31% |
1973-74 నుంచి 2013-14 మధ్య పరిశ్రమల ఉత్పత్తి 9 రెట్లకు పైగా పెరిగితే అక్కడ ఉపాధి సుమారు 3 రెట్లే పెరిగింది; సేవల ఉత్పత్తి 14 రెట్లు పెరిగితే ఉపాధి సుమారు 5 రెట్లు. అందుకే సగం కంటే ఎక్కువ కార్మికులు ఇప్పటికీ ప్రాథమిక రంగంలో ఉండి GDP లో దాదాపు ఆరో వంతు మాత్రమే ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు.

మూడు విభజనలు, ఉపాధి వాటాలు, Exercise 24 బార్ డయాగ్రమ్ ఒకే చార్ట్లో.
AP 10th Class Economics Chapter 2 Sectors of Indian Economy Exercises Question Answer
1 నుంచి 4 వరకు చిన్న ప్రశ్నలు. 5, 23, 24 లెక్కల ప్రశ్నలు; 8, 18, 19 మీ ఊరి ఉదాహరణలతో రాయాల్సినవి, వాటికి ఇక్కడ నమూనా జవాబులు ఇచ్చాం.
1. Fill in the blanks using the correct option given in the bracket:
(i) Employment in the service sector _________ increased to the same extent as production. (has / has not)
(ii) Workers in the _________ sector do not produce goods. (tertiary / agricultural)
(iii) Most of the workers in the _________ sector enjoy job security. (organised / unorganised)
(iv) A _________ proportion of labourers in India are working in the unorganised sector. (large / small)
(v) Cotton is a _________ product and cloth is a _________ product. [natural /manufactured](vi) The activities in primary, secondary and tertiary sectors are_________ [independent / interdependent]
జవాబు చూడండి
(ii) tertiary — తృతీయ రంగం వస్తువులను కాదు, సేవలను అందిస్తుంది.
(iii) organised — వ్యవస్థీకృత రంగంలో ఉద్యోగ భద్రత ఉంటుంది.
(iv) large — భారత్లో ఎక్కువ మంది కార్మికులు అవ్యవస్థీకృత రంగంలోనే ఉన్నారు.
(v) natural, manufactured — పత్తి ప్రకృతి సిద్ధ వస్తువు (ప్రాథమిక); దాని నుంచి తయారైన వస్త్రం ఉత్పాదిత వస్తువు (ద్వితీయ).
(vi) interdependent — మూడు రంగాలూ ఒకదానిపై ఒకటి ఆధారపడతాయి.
2. Choose the most appropriate answer.
(a) The sectors are classified into public and private sector on the basis of: (i) employment conditions (ii) the nature of economic activity (iii) ownership of enterprises (iv) number of workers employed in the enterprise
(b) Production of a commodity, mostly through the natural process, is an activity in _________ sector. (i) primary (ii) secondary (iii) tertiary (iv) information technology
(c) GDP is the total value of _________ produced during a particular year. (i) all goods and services (ii) all final goods and services (iii) all intermediate goods and services (iv) all intermediate and final goods and services
(d) In terms of GDP the share of tertiary sector in 2013-14 is between _________ per cent. (i) 20 to 30 (ii) 30 to 40 (iii) 50 to 60 (iv) 60 to 70
జవాబు చూడండి
(b) (i) primary — సహజ వనరులను నేరుగా వాడి ఉత్పత్తి చేసేది ప్రాథమిక రంగం.
(c) (ii) all final goods and services — మధ్యంతర వస్తువులను లెక్కిస్తే ఒకే విలువ రెండు మూడు సార్లు కలుస్తుంది.
(d) (iv) 60 to 70 — మన AP పుస్తకంలోని Graph 2 లో 2013-14 తృతీయ రంగం వాటా సుమారు 67%. Exercise 24 లోని 2013 లెక్కలతో కూడా 67.4% వస్తుంది. పాత ఎడిషన్ ఆధారంగా రాసిన కొన్ని గైడ్లలో (iii) 50 to 60 అని ఉంటుంది; మీ పుస్తకంలోని గ్రాఫ్తో సరిచూసుకోండి.
3. Match the following:
Problems faced by farming sector: 1. Unirrigated land 2. Low prices for crops 3. Debt burden 4. No job in the off season 5. Compelled to sell their grains to the local traders soon after harvest
Some possible measures: (a) Setting up agro-based mills (b) Cooperative marketing societies (c) Procurement of food grains by government (d) Construction of canals by the government (e) Banks to provide credit with low interest
జవాబు చూడండి
| సమస్య | పరిష్కారం |
|---|---|
| 1. Unirrigated land | (d) Construction of canals by the government |
| 2. Low prices for crops | (c) Procurement of food grains by government |
| 3. Debt burden | (e) Banks to provide credit with low interest |
| 4. No job in the off season | (a) Setting up agro-based mills |
| 5. Compelled to sell grains to local traders soon after harvest | (b) Cooperative marketing societies |
జవాబు: 1-d, 2-c, 3-e, 4-a, 5-b
4. Find the odd one out and say why.
(i) Tourist guide, dhobi, tailor, potter
(ii) Teacher, doctor, vegetable vendor, lawyer
(iii) Postman, cobbler, soldier, police constable
(iv) MTNL, Indian Railways, Air India, Jet Airways, All India Radio
జవాబు చూడండి
(ii) Vegetable vendor — టీచర్, డాక్టర్, లాయర్ ప్రత్యేక చదువు, శిక్షణ ఉన్న నిపుణులు; కూరగాయల వ్యాపారి అవ్యవస్థీకృత రంగంలో సొంతంగా పనిచేసే వ్యక్తి.
(iii) Cobbler — పోస్ట్మ్యాన్, సైనికుడు, పోలీస్ కానిస్టేబుల్ ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు (ప్రభుత్వ రంగం); చెప్పులు కుట్టేవాడు సొంతంగా పనిచేస్తాడు (ప్రైవేటు, అవ్యవస్థీకృత రంగం).
(iv) Jet Airways — ఇది ప్రైవేటు సంస్థ; MTNL, Indian Railways, Air India, All India Radio ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు. (Air India ను 2022 లో టాటా గ్రూప్కు అమ్మేశారు; కానీ పుస్తకం ప్రశ్న రాసిన కాలం ప్రకారం జవాబు Jet Airways.)
5. A research scholar looked at the working people in the city of Surat and found the following.
In offices and factories registered with the government: Organised, 15% | Own shops, office, clinics in marketplaces with formal license: ____, 15% | People working on the street, construction workers, domestic workers: ____, 20% | Working in small workshops usually not registered with the government: ____, ____
Complete the table. What is the percentage of workers in the unorganised sector in this city?
జవాబు చూడండి
| పని చేసే చోటు | ఉపాధి స్వభావం | శాతం |
|---|---|---|
| ప్రభుత్వంలో నమోదైన కార్యాలయాలు, కర్మాగారాలు | Organised | 15 |
| లైసెన్స్ ఉన్న సొంత దుకాణాలు, ఆఫీసులు, క్లినిక్లు | Organised | 15 |
| వీధి వ్యాపారులు, నిర్మాణ కూలీలు, ఇంటి పనివారు | Unorganised | 20 |
| నమోదు కాని చిన్న వర్క్షాప్లు | Unorganised | 50 |
మొత్తం 100% కాబట్టి చివరి వరుస = 100 − (15 + 15 + 20) = 50%.
అవ్యవస్థీకృత రంగంలో కార్మికులు = 20 + 50 = 70%
6. Do you think the classification of economic activities into primary, secondary and tertiary is useful? Explain how.
జవాబు చూడండి
1. ఏ రంగం ఎంత ఉత్పత్తి (GDP) చేస్తోంది, ఎంత మందికి ఉపాధి ఇస్తోంది అని వేరువేరుగా తెలుస్తుంది.
2. కాలక్రమంలో ఏ రంగం ప్రాముఖ్యం పెరిగిందో తెలుస్తుంది. ఉదా: 2013-14 నాటికి తృతీయ రంగం అతి పెద్ద ఉత్పత్తి రంగమైంది, కానీ ఉపాధి ఇప్పటికీ ప్రాథమిక రంగంలోనే ఎక్కువ.
3. ఏ రంగంలో సమస్యలున్నాయో (ఉదా: వ్యవసాయంలో ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం) గుర్తించి, ప్రభుత్వం సరైన విధానాలు తీసుకురావచ్చు.
4. రంగాల మధ్య పరస్పర ఆధారాన్ని అర్థం చేసుకోవచ్చు.
7. For each of the sectors that we came across in this chapter why should one focus on employment and GDP? Could there be other issues which should be examined? Discuss.
జవాబు చూడండి
ఇంకా చూడాల్సిన అంశాలు:
1. కార్మికులకు దొరికే వేతనం, ఉద్యోగ భద్రత, పని పరిస్థితులు
2. ఆదాయం ప్రజల మధ్య సమానంగా పంచబడుతోందా
3. ప్రాంతాల మధ్య అసమానతలు
4. పర్యావరణంపై ప్రభావం, సుస్థిరత
5. మహిళలు, బలహీన వర్గాలకు అవకాశాలు
8. Make a long list of all kinds of work that you find adults around you doing for a living. In what way can you classify them? Explain your choice.
జవాబు చూడండి
ఉదాహరణ జాబితా: రైతు, వ్యవసాయ కూలీ, పాల వ్యాపారి, జాలరి, దర్జీ, వడ్రంగి, మేస్త్రీ, కర్మాగార కార్మికుడు, ఉపాధ్యాయుడు, డాక్టర్, నర్సు, బ్యాంకు ఉద్యోగి, ఆటో డ్రైవర్, దుకాణదారుడు, పోలీస్, పోస్ట్మ్యాన్, ఎలక్ట్రీషియన్.
వర్గీకరణ (కార్యకలాపం స్వభావం ఆధారంగా):
| రంగం | ఉదాహరణలు |
|---|---|
| ప్రాథమిక | రైతు, వ్యవసాయ కూలీ, జాలరి, పాడి |
| ద్వితీయ | దర్జీ, వడ్రంగి, మేస్త్రీ, కర్మాగార కార్మికుడు |
| తృతీయ | ఉపాధ్యాయుడు, డాక్టర్, బ్యాంకు ఉద్యోగి, ఆటో డ్రైవర్, దుకాణదారుడు, పోలీస్ |
ఇదే జాబితాను వ్యవస్థీకృత/అవ్యవస్థీకృత (ఉపాధి పరిస్థితులు), ప్రభుత్వ/ప్రైవేటు (యాజమాన్యం) అని కూడా విభజించవచ్చు. ఏ ఆధారంతో విభజించారో జవాబులో రాయాలి.
9. How is the tertiary sector different from other sectors? Illustrate with a few examples.
జవాబు చూడండి
2. ఇది మిగతా రెండు రంగాలకు సహాయ రంగం: వస్తువుల రవాణా (లారీలు, రైళ్లు), నిల్వ (గోదాములు), సమాచారం (ఫోన్, పోస్ట్), బ్యాంకింగ్, వ్యాపారం.
3. ఉత్పత్తికి నేరుగా సంబంధం లేని ముఖ్య సేవలు కూడా ఇందులోనే: టీచర్లు, డాక్టర్లు, లాయర్లు, చాకలి, క్షురకుడు, పరిపాలన.
4. ఇంటర్నెట్ కేఫ్, ATM, కాల్ సెంటర్, సాఫ్ట్వేర్ కంపెనీల వంటి కొత్త IT సేవలు కూడా తృతీయ రంగమే.
10. What do you understand by disguised unemployment? Explain with an example each from the urban and rural areas.
జవాబు చూడండి
గ్రామీణ ఉదాహరణ: పుస్తకంలోని లక్ష్మి కుటుంబం. రెండు హెక్టార్ల వర్షాధార భూమిలో కుటుంబంలోని ఐదుగురూ ఏడాది పొడవునా పనిచేస్తారు. ఆ భూమికి అంత మంది అవసరం లేదు; ఇద్దరు వేరే పనికి వెళ్లినా ఉత్పత్తి తగ్గదు.
పట్టణ ఉదాహరణ: రోజువారీ పని కోసం వెతికే పెయింటర్లు, ప్లంబర్లు, రిపేర్ పనివారు; రోజంతా బండి నెట్టుకుంటూ అమ్మినా చాలా తక్కువ సంపాదించే వీధి వ్యాపారులు. వేరే మంచి అవకాశాలు లేక ఈ పనులు చేస్తున్నారు.
11. Distinguish between open unemployment and disguised unemployment.
జవాబు చూడండి
| బహిరంగ నిరుద్యోగం (Open) | ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం (Disguised) |
|---|---|
| పని చేయాలని ఉన్నా ఏ పనీ దొరకదు | పని చేస్తున్నట్టు కనిపిస్తారు, కానీ సామర్థ్యం కంటే తక్కువ పని |
| స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది, లెక్కించవచ్చు | దాగి ఉంటుంది, సులభంగా గుర్తించలేం |
| పరిశ్రమలు, పట్టణాల్లో ఎక్కువ | వ్యవసాయం, కుటుంబ పనుల్లో ఎక్కువ |
| ఉదా: చదువు పూర్తయినా ఉద్యోగం దొరకని యువకుడు | ఉదా: ఇద్దరు చాలే చిన్న పొలంలో ఐదుగురు పనిచేయడం |
12. “Tertiary sector is not playing any significant role in the development of Indian economy.” Do you agree? Give reasons in support of your answer.
జవాబు చూడండి
1. 2013-14 నాటికి తృతీయ రంగం ప్రాథమిక రంగాన్ని దాటి భారత్లో అతి పెద్ద ఉత్పత్తి రంగమైంది. GDP లో దాని వాటా సుమారు మూడింట రెండు వంతులు (Graph 2).
2. 1973-74 నుంచి 2013-14 మధ్య ఉత్పత్తి అన్ని రంగాల కంటే ఎక్కువగా ఈ రంగంలోనే పెరిగింది (సుమారు 14 రెట్లు).
3. ఉపాధిలో దీని వాటా 1977-78 లో 18% నుంచి 2017-18 లో 31% కి పెరిగింది (Graph 3).
4. ఆసుపత్రులు, విద్య, బ్యాంకులు, రవాణా, సమాచారం వంటి ప్రాథమిక సేవలు; IT వంటి కొత్త సేవలు అభివృద్ధికి కీలకం.
అయితే, ఈ రంగంలో అందరూ సమానంగా లాభపడటం లేదు: చిన్న దుకాణదారులు, రిపేర్ పనివారు చాలా తక్కువ సంపాదిస్తున్నారు.
13. Service sector in India employs two different kinds of people. Who are these?
జవాబు చూడండి
2. చిన్న సేవలు చేసే పెద్ద సంఖ్యలోని కార్మికులు: చిన్న దుకాణదారులు, రిపేర్ పనివారు, రవాణా కార్మికులు. వేరే అవకాశాలు లేక ఈ పనులు చేస్తూ బతకడానికి సరిపడా మాత్రమే సంపాదిస్తారు.
14. Workers are exploited in the unorganised sector. Do you agree with this view? Give reasons in support of your answer.
జవాబు చూడండి
1. చట్టాలు, నియమాలు ఉన్నా పాటించరు; యూనిట్లు చిన్నవి, చెల్లాచెదురుగా ఉండి ప్రభుత్వ నియంత్రణకు బయట ఉంటాయి.
2. జీతాలు తక్కువ, క్రమం తప్పకుండా రావు; న్యాయమైన వేతనం ఇవ్వరు.
3. ఓవర్టైమ్, వేతనంతో సెలవు, అనారోగ్య సెలవు, PF, పెన్షన్ ఏమీ ఉండవు.
4. ఉద్యోగ భద్రత లేదు; పని తక్కువైతే, యజమాని ఇష్టం వచ్చినప్పుడు కారణం లేకుండా తీసేస్తారు.
5. ఉదా: పుస్తకంలోని కమల్ కిరాణా దుకాణంలో ఉదయం 7:30 నుంచి రాత్రి 8 వరకు పనిచేస్తాడు; పని చేయని రోజులకు జీతం లేదు, నియామక పత్రం లేదు.
15. How are the activities in the economy classified on the basis of employment conditions?
జవాబు చూడండి
1. వ్యవస్థీకృత రంగం (Organised): ఉపాధి నిబంధనలు క్రమబద్ధంగా ఉంటాయి, ప్రభుత్వంలో నమోదై Factories Act, Minimum Wages Act, Payment of Gratuity Act, Shops and Establishments Act వంటి చట్టాలు పాటిస్తాయి. ఉదా: పుస్తకంలోని కాంత ఆఫీసు ఉద్యోగం.
2. అవ్యవస్థీకృత రంగం (Unorganised): చిన్న, చెల్లాచెదురు యూనిట్లు, ప్రభుత్వ నియంత్రణకు బయట; నియమాలు పాటించరు. ఉదా: కమల్ లాంటి రోజువారీ కూలీ.
16. Compare the employment conditions prevailing in the organised and unorganised sectors.
జవాబు చూడండి
| అంశం | వ్యవస్థీకృత రంగం | అవ్యవస్థీకృత రంగం |
|---|---|---|
| ఉద్యోగ భద్రత | ఉంటుంది | ఉండదు, ఎప్పుడైనా తీసేయవచ్చు |
| పని గంటలు | నిర్ణీత గంటలు; ఎక్కువ చేస్తే ఓవర్టైమ్ | ఎక్కువ గంటలు, ఓవర్టైమ్ లేదు |
| జీతం | క్రమంగా, నెల నెలా | తక్కువ, క్రమం లేదు |
| సెలవులు, ప్రయోజనాలు | వేతనంతో సెలవు, PF, గ్రాట్యుటీ, వైద్య సౌకర్యం, పెన్షన్ | ఏవీ లేవు |
| నియమాలు | ప్రభుత్వ చట్టాలు పాటిస్తారు | చట్టాలు ఉన్నా పాటించరు |
| నియామక పత్రం | ఇస్తారు | ఇవ్వరు |
17. Explain the objective of implementing the NREGA 2005.
జవాబు చూడండి
1. గ్రామాల్లో పని చేయగలిగిన, పని అవసరమైన ప్రతి ఒక్కరికీ ఏడాదికి 100 రోజుల ఉపాధి హామీ ఇవ్వడం (పుస్తకం ప్రకారం సుమారు 625 జిల్లాల్లో అమలు).
2. ప్రభుత్వం పని ఇవ్వలేకపోతే నిరుద్యోగ భృతి చెల్లించడం.
3. భవిష్యత్తులో భూమి నుంచి ఉత్పత్తి పెంచే పనులకు (ఉదా: చెరువులు, కాలువలు, భూమి అభివృద్ధి) ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం.
4. గ్రామీణ పేదలకు ఆదాయం కల్పించి, తక్షణంగా నిరుద్యోగం, ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం తగ్గించడం.
18. Using examples from your area compare and contrast that activities and functions of private and public sectors.
జవాబు చూడండి
| అంశం | ప్రభుత్వ రంగం | ప్రైవేటు రంగం |
|---|---|---|
| యాజమాన్యం | ఆస్తులు ప్రభుత్వానివి | ప్రైవేటు వ్యక్తులు, కంపెనీలవి |
| లక్ష్యం | లాభం మాత్రమే కాదు, ప్రజా సంక్షేమం | లాభం సంపాదించడం |
| ఖర్చుకు డబ్బు | పన్నులు, ఇతర మార్గాల నుంచి | సేవ పొందినవారు చెల్లించే ధర |
| మన ఊర్లో ఉదాహరణలు | ప్రభుత్వ పాఠశాల, PHC, రేషన్ షాపు, APSRTC బస్సు, పోస్ట్ ఆఫీస్ | ప్రైవేటు పాఠశాల, ప్రైవేటు ఆసుపత్రి, ప్రైవేటు బస్సులు, మొబైల్ షాపులు |
(మీ ఊర్లోని సంస్థల పేర్లతో ఇలాగే పోల్చి రాయండి.)
19. Discuss and fill the following table giving one example each from your area.
Public sector: Well managed organisation / Badly managed organisation
Private Sector: Well managed organisation / Badly managed organisation
జవాబు చూడండి
ఇది మీ ఊరి అనుభవంతో రాయాల్సిన ప్రశ్న. ఎలా నింపాలో నమూనా:
| బాగా నడిచే సంస్థ | సరిగా నడవని సంస్థ | |
|---|---|---|
| ప్రభుత్వ రంగం | ఉదా: సమయానికి తెరిచే, శుభ్రంగా ఉండే పోస్ట్ ఆఫీస్ లేదా బ్యాంకు | ఉదా: డాక్టర్లు, మందులు సరిగా లేని ఆసుపత్రి |
| ప్రైవేటు రంగం | ఉదా: మంచి సేవ ఇచ్చే మొబైల్ నెట్వర్క్ లేదా పాఠశాల | ఉదా: భద్రతా నియమాలు పాటించని చిన్న కర్మాగారం |
సంస్థ పేరు రాసి, ఎందుకు బాగా/సరిగా నడవడం లేదో ఒక్క కారణం రాస్తే చాలు.
20. Give a few examples of public sector activities and explain why the government has taken them up.
జవాబు చూడండి
ప్రభుత్వం ఎందుకు చేపట్టింది:
1. వీటికి చాలా పెద్ద మొత్తంలో ఖర్చు అవుతుంది; ఇది ప్రైవేటు రంగం సామర్థ్యానికి మించింది.
2. వేలాది మంది వాడుకదారుల నుంచి డబ్బు వసూలు చేయడం కష్టం; ప్రైవేటు రంగం చేస్తే ఎక్కువ ధర వసూలు చేస్తుంది.
3. చిన్న పరిశ్రమలు నడవాలంటే విద్యుత్ తక్కువ ధరకు అందాలి; ఖర్చులో కొంత ప్రభుత్వం భరిస్తుంది.
4. రైతులకు ‘న్యాయమైన ధర’, వినియోగదారులకు తక్కువ ధర రెండూ అందించడానికి.
5. అందరికీ విద్య, ఆరోగ్యం అందించడం ప్రభుత్వ బాధ్యత.
21. Explain how public sector contributes to the economic development of a nation.
జవాబు చూడండి
2. తక్కువ ధరకు సేవలు: చిన్న పరిశ్రమలకు తక్కువ ధరకు విద్యుత్; పేదలకు రేషన్ షాపుల ద్వారా ఆహార ధాన్యాలు.
3. మానవ అభివృద్ధి: విద్య, ఆరోగ్యం, సురక్షిత తాగునీరు, పేదలకు ఇళ్లు, పోషకాహారం. పుస్తకం ప్రకారం ఒడిశా (40), మధ్యప్రదేశ్ (48) శిశు మరణాల రేటు చాలా ఎక్కువ; వీటిపై ప్రభుత్వ దృష్టి అవసరం.
4. ఉపాధి: MGNREGA వంటి పథకాలతో గ్రామాల్లో పని కల్పిస్తుంది.
5. ప్రాంతీయ సమతుల్యత: వెనకబడిన, నిర్లక్ష్యానికి గురైన ప్రాంతాలపై ఎక్కువ ఖర్చు చేస్తుంది.
22. The workers in the unorganised sector need protection on the following issues : wages, safety and health. Explain with examples.
జవాబు చూడండి
భద్రత: నిర్మాణ కూలీలు హెల్మెట్, బెల్ట్ లేకుండా ఎత్తులో పనిచేస్తారు; చిన్న కర్మాగారాల్లో (ఉదా: బాణసంచా, అగ్గిపెట్టెల తయారీ) ప్రమాదాలు జరుగుతాయి. భద్రతా పరికరాలు, సురక్షిత పని వాతావరణం, ఉద్యోగ భద్రత కావాలి.
ఆరోగ్యం: వీరికి వైద్య సౌకర్యాలు, అనారోగ్య సెలవు ఉండవు. ఉదా: దుమ్ము, రసాయనాల మధ్య పనిచేసే కార్మికులకు ఊపిరితిత్తుల జబ్బులు వస్తాయి. ఉచిత వైద్యం, బీమా, వేతనంతో అనారోగ్య సెలవు అవసరం.
పుస్తకం ప్రకారం షెడ్యూల్డ్ కులాలు, తెగలు, వెనకబడిన వర్గాల కార్మికులు ఎక్కువగా ఈ రంగంలోనే ఉండి సామాజిక వివక్ష కూడా ఎదుర్కొంటున్నారు; కాబట్టి రక్షణ ఆర్థిక, సామాజిక అభివృద్ధి రెండింటికీ అవసరం.
23. A study in Ahmedabad found that out of 15,00,000 workers in the city, 11,00,000 worked in the unorganised sector. The total income of the city in this year (1997-1998) was Rs 60,000 million. Out of this Rs 32,000 million was generated in the organised sector. Present this data as a table. What kind of ways should be thought of for generating more employment in the city?
జవాబు చూడండి
| రంగం | కార్మికులు (%) | ఆదాయం ₹ మిలియన్ (%) |
|---|---|---|
| Organised | 4,00,000 (26.7%) | 32,000 (53.3%) |
| Unorganised | 11,00,000 (73.3%) | 28,000 (46.7%) |
| Total | 15,00,000 (100%) | 60,000 (100%) |
దాదాపు 27% మంది వ్యవస్థీకృత కార్మికులు సగానికి పైగా ఆదాయం పొందుతున్నారు; 73% మంది అవ్యవస్థీకృత కార్మికులకు సగం కంటే తక్కువ.
ఉపాధి పెంచే మార్గాలు: 1. చిన్న పరిశ్రమలకు తక్కువ వడ్డీ రుణాలు, ముడిసరుకు, మార్కెటింగ్ సహాయం 2. నైపుణ్య శిక్షణ కేంద్రాలు 3. రోడ్లు, ఇళ్లు, పాఠశాలలు, ఆసుపత్రుల నిర్మాణం 4. చిన్న యూనిట్లు ప్రభుత్వంలో నమోదయ్యేలా ప్రోత్సహించి కార్మికులకు చట్టపరమైన రక్షణ 5. పర్యాటకం, IT వంటి సేవల అభివృద్ధి
24. The following table gives the GDP in Rupees (Crores) by the three sectors:
2000: Primary 52,000, Secondary 48,500, Tertiary 1,33,500
2013: Primary 8,00,500, Secondary 10,74,000, Tertiary 38,68,000
(i) Calculate the share of the three sectors in GDP for 2000 and 2013.
(ii) Show the data as a bar diagram similar to Graph 2 in the chapter.
(iii) What conclusions can we draw from the bar graph?
జవాబు చూడండి
(i) వాటా = (రంగం GDP ÷ మొత్తం GDP) × 100
2000 మొత్తం = 52,000 + 48,500 + 1,33,500 = ₹ 2,34,000 కోట్లు
2013 మొత్తం = 8,00,500 + 10,74,000 + 38,68,000 = ₹ 57,42,500 కోట్లు
| రంగం | 2000 వాటా | 2013 వాటా |
|---|---|---|
| ప్రాథమిక | 22.2% | 13.9% |
| ద్వితీయ | 20.7% | 18.7% |
| తృతీయ | 57.1% | 67.4% |
(ii) పై భాగంలోని చార్ట్లో ఈ లెక్కలతో గీసిన బార్ డయాగ్రమ్ ఉంది. పరీక్షలో ప్రతి సంవత్సరానికి ఒక నిలువు బార్ గీసి, దాన్ని మూడు రంగాల శాతాలతో మూడు భాగాలుగా విభజించి రంగులు/షేడింగ్ ఇవ్వాలి.
(iii) నిర్ధారణలు: 1. రెండు సంవత్సరాల్లోనూ GDP లో తృతీయ రంగానిదే అతి పెద్ద వాటా. 2. తృతీయ రంగం వాటా 57.1% నుంచి 67.4% కి పెరిగింది. 3. ప్రాథమిక రంగం వాటా 22.2% నుంచి 13.9% కి, ద్వితీయ రంగం 20.7% నుంచి 18.7% కి తగ్గాయి. 4. ఆర్థిక వ్యవస్థ సేవల రంగం వైపు మారుతోంది.
Sectors of Indian Economy పాఠంలో మార్కులు ఎక్కడ పోతాయి
- విభజన ఆధారం కలపడం: ప్రాథమిక-ద్వితీయ-తృతీయ కార్యకలాపం స్వభావం ఆధారంగా; వ్యవస్థీకృత-అవ్యవస్థీకృత ఉపాధి పరిస్థితుల ఆధారంగా; ప్రభుత్వ-ప్రైవేటు యాజమాన్యం ఆధారంగా. ఒకదానికి మరొకదాని ఆధారం రాస్తే మార్కు పోతుంది.
- GDP నిర్వచనం: “all goods and services” కాదు, “all final goods and services”. మధ్యంతర వస్తువులు లెక్కలోకి రావు.
- ప్రచ్ఛన్న, బహిరంగ నిరుద్యోగం: ఉదాహరణ లేకుండా నిర్వచనం మాత్రమే రాస్తే సగం మార్కులే. లక్ష్మి కుటుంబం, పట్టణ రోజువారీ కూలీలు గుర్తుంచుకోండి.
- శాతాల లెక్కలు: ముందు మొత్తం కనుక్కుని, తర్వాత ప్రతి రంగాన్ని మొత్తంతో భాగించాలి. మూడు శాతాలు కలిపితే 100 వచ్చిందో సరిచూడండి.
- MGNREGA: 100 రోజులు, నిరుద్యోగ భృతి, “Right to Work” మూడూ రాయాలి.
ఇంతకు ముందు పాఠం AP 10th Class Economics Chapter 1 Development Question Answer లో ఉంది. ఈ పాఠం నుంచి FA2 లో వచ్చిన ప్రశ్నలు AP 10th Class FA2 Social Studies Question Paper లో, SA1 నమూనా ప్రశ్నలు AP 10th Class SA1 Social Studies Question Paper 2026-27 లో ఉన్నాయి. చిన్న ప్రశ్నల సాధనకు AP 10th Class Social Bits.
తర్వాత ఏం చదవాలి
- AP 10th Class Economics Chapter 1 Development Question Answer — HDI, తలసరి ఆదాయం, సుస్థిరత
- AP 10th Class SA1 Social Studies Question Paper 2026-27 — నాలుగు విభాగాల ప్రశ్నలతో నమూనా పేపర్
- AP 10th Class Social Mission March 2027 Slip Test PDF — పాఠం వారీ చిన్న పరీక్షలు
FAQs
Sectors of the Indian Economy పాఠంలో ఎన్ని exercise ప్రశ్నలు ఉన్నాయి?
AP SCERT 10వ తరగతి Economics పుస్తకంలో 24 ప్రశ్నలు. 1 నుంచి 4 చిన్న ప్రశ్నలు, 5, 23, 24 పట్టికలు, లెక్కల ప్రశ్నలు.
ఈ పాఠం SA1 సిలబస్లో ఉందా?
అవును. 10వ తరగతి SA1 సాంఘిక శాస్త్రం సిలబస్లో ఉంది. ఈ సంవత్సరం FA2 లో కూడా దీని నుంచి ప్రశ్నలు వచ్చాయి.
ప్రాథమిక, ద్వితీయ, తృతీయ రంగాలు అంటే ఏమిటి?
సహజ వనరులను నేరుగా వాడేది ప్రాథమిక రంగం (వ్యవసాయం, పాడి, చేపలు), సహజ వస్తువులను తయారీ ద్వారా మార్చేది ద్వితీయ రంగం (పరిశ్రమలు), సేవలు అందించేది తృతీయ రంగం (రవాణా, బ్యాంకులు, విద్య).
GDP అంటే ఏమిటి?
ఒక సంవత్సరంలో దేశంలో ఉత్పత్తి అయిన అన్ని అంతిమ వస్తువులు, సేవల విలువ. మూడు రంగాల ఉత్పత్తి కలిపితే GDP వస్తుంది.
అంతిమ వస్తువులు, మధ్యంతర వస్తువులు అంటే?
వినియోగదారుకు చేరేవి అంతిమ వస్తువులు (బిస్కెట్లు). వాటి తయారీలో వాడిపోయేవి మధ్యంతర వస్తువులు (గోధుమ, పిండి). అంతిమ వస్తువు విలువలోనే మధ్యంతర విలువ కలిసి ఉంటుంది.
ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం అంటే ఏమిటి?
అందరూ పనిచేస్తున్నట్టు కనిపించినా సామర్థ్యం కంటే తక్కువ పని చేయడం. కొందరిని తొలగించినా ఉత్పత్తి తగ్గదు. వ్యవసాయంలో ఎక్కువ.
MGNREGA 2005 లో ఎన్ని రోజుల ఉపాధి హామీ?
గ్రామాల్లో పని చేయగలిగి, పని అవసరమైన వారికి ఏడాదికి 100 రోజులు. పని ఇవ్వకపోతే ప్రభుత్వం నిరుద్యోగ భృతి ఇస్తుంది.
భారత్లో ఎక్కువ మంది ఏ రంగంలో పనిచేస్తున్నారు?
ప్రాథమిక రంగంలో. పుస్తకంలోని Graph 3 ప్రకారం 2017-18 లో 44% మంది. GDP లో మాత్రం తృతీయ రంగం వాటా ఎక్కువ.
వ్యవస్థీకృత, అవ్యవస్థీకృత రంగాలకు ముఖ్య తేడా ఏమిటి?
వ్యవస్థీకృత రంగంలో ఉద్యోగ భద్రత, నిర్ణీత పని గంటలు, PF, సెలవులు ఉంటాయి. అవ్యవస్థీకృత రంగంలో ఇవేవీ ఉండవు, జీతాలు తక్కువ.
ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు రంగాలను ఏ ఆధారంతో విభజిస్తారు?
ఆస్తుల యాజమాన్యం, సేవలు అందించే బాధ్యత ఎవరిది అనే దాని ఆధారంగా. రైల్వేలు, పోస్ట్ ఆఫీస్ ప్రభుత్వ రంగం; TISCO, Reliance ప్రైవేటు రంగం.
మూలం: AP SCERT 10వ తరగతి Social Science, Understanding Economic Development పాఠ్యపుస్తకం, అధ్యాయం 2. అధికారిక పాఠ్యపుస్తకాల కోసం Commissionerate of School Education, Andhra Pradesh సైట్ చూడండి.






