AP 10th Class Geography Chapter 1 Resources and Development Question Answer — 10వ తరగతి భూగోళశాస్త్రం (Contemporary India II) మొదటి అధ్యాయం వనరులు, అభివృద్ధి (Resources and Development) చివరి EXERCISES లోని అన్ని ప్రశ్నలకూ తెలుగులో జవాబులు. వనరుల వర్గీకరణ, వనరుల ప్రణాళిక, భూ వినియోగం, భూక్షయం, భారతదేశ నేలలు, నేల కోత, నేల సంరక్షణ. పుస్తకంలోని గణాంకాలతో. ప్రశ్నలు పుస్తకంలో ఉన్నట్టే ఇంగ్లీష్‌లో ఉన్నాయి.
SA1 సోషల్ మిగతా పాఠాల జవాబులు, పరీక్ష రోజు కీ వచ్చిన వెంటనే తెలియాలంటే WhatsApp గ్రూప్‌లో చేరండి
ఈ పేజీలో: పాఠంలో ఏముంది | ముఖ్య గణాంకాలు, నేలలు | Exercises జవాబులు | మార్కులు పోయే చోట్లు | FAQs
AP 10th Class Geography Chapter 1 Resources and Development Question Answer — పాఠంలో ఏముంది
| భాగం | ముఖ్య విషయం |
|---|---|
| Types of Resources | మూలం (biotic, abiotic), తరిగిపోయే స్వభావం (renewable, non-renewable), యాజమాన్యం (individual, community, national, international), అభివృద్ధి స్థితి (potential, developed stock, reserves) |
| Development of Resources | విచక్షణారహిత వినియోగం వల్ల సమస్యలు; సుస్థిర అభివృద్ధి; 1992 రియో ఎర్త్ సమ్మిట్, Agenda 21 |
| Resource Planning | మూడు దశలు; ఝార్ఖండ్, అరుణాచల్, రాజస్థాన్, లడఖ్ ఉదాహరణలు |
| Conservation of Resources | గాంధీజీ, Club of Rome (1968), Schumacher (1974), Brundtland Report (1987) |
| Land Resources, Land Use Pattern | మైదానాలు 43%, పర్వతాలు 30%, పీఠభూములు 27%; 1960-61, 2014-15 భూ వినియోగం |
| Land Degradation | మైనింగ్, అతిగా మేత, అధిక నీటిపారుదల; నివారణ చర్యలు |
| Soil as a Resource | ఒండ్రు, నల్లరేగడి, ఎర్ర-పసుపు, లేటరైట్, ఎడారి, అటవీ నేలలు |
| Soil Erosion and Conservation | గల్లీ, షీట్, గాలి కోత; contour ploughing, terrace, strip cropping, shelter belts |
SA1 కి ఎందుకు ముఖ్యం: ఈ పాఠం 10వ తరగతి SA1 సాంఘిక శాస్త్రం సిలబస్‌లోని భూగోళశాస్త్రం పాఠాల్లో ఉంది (AP SA1 Syllabus 2026-27 చూడండి). ఇక్కడి ప్రశ్నలు, గణాంకాలు AP SCERT 10వ తరగతి Geography (Contemporary India II) పాఠ్యపుస్తకం, అధ్యాయం 1 (పేజీలు 6 నుంచి 29) నుంచే.
Resources and Development పాఠంలో గుర్తుంచుకోవాల్సిన గణాంకాలు
భూస్వరూపాలు: మైదానాలు సుమారు 43% (వ్యవసాయం, పరిశ్రమలు), పర్వతాలు 30% (నదులకు నిరంతర ప్రవాహం, పర్యాటకం), పీఠభూములు సుమారు 27% (ఖనిజాలు, శిలాజ ఇంధనాలు, అడవులు).
| భూక్షయానికి కారణం | రాష్ట్రాలు |
|---|---|
| మైనింగ్ వల్ల అటవీ నిర్మూలన | ఝార్ఖండ్, ఛత్తీస్‌గఢ్, మధ్యప్రదేశ్, ఒడిశా |
| అతిగా మేత (overgrazing) | గుజరాత్, రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర |
| అధిక నీటిపారుదల (waterlogging, లవణీయత) | పంజాబ్, హర్యానా, పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్ |
భారతదేశ ముఖ్య నేలలు:
| నేల | ఎక్కడ | లక్షణం, పంటలు |
|---|---|---|
| ఒండ్రు (Alluvial) | ఉత్తర మైదానాలు (సింధు, గంగా, బ్రహ్మపుత్ర), తూర్పు తీర డెల్టాలు | అత్యంత విస్తృతం, సారవంతం; చెరకు, వరి, గోధుమ. పాత ఒండ్రు Bangar, కొత్త ఒండ్రు Khadar |
| నల్లరేగడి (Black / Regur) | దక్కన్ ట్రాప్: మహారాష్ట్ర, సౌరాష్ట్ర, మాల్వా, మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్ | తేమ నిలుపుకుంటుంది, ఎండలో పగుళ్లు; ఫాస్ఫారిక్ తక్కువ; పత్తి |
| ఎర్ర, పసుపు (Red and Yellow) | దక్కన్ పీఠభూమి తూర్పు, దక్షిణ భాగాలు, ఒడిశా, ఛత్తీస్‌గఢ్ | ఇనుము వ్యాపించడం వల్ల ఎరుపు; నీరు చేరిన (hydrated) రూపంలో పసుపు |
| లేటరైట్ (Laterite) | దక్షిణ రాష్ట్రాలు, పశ్చిమ కనుమలు, ఒడిశా, ఈశాన్యం | Latin “later” = ఇటుక; భారీ వర్షాల వల్ల లీచింగ్; టీ, కాఫీ, జీడిమామిడి |
| ఎడారి (Arid) | పొడి, ఎడారి ప్రాంతాలు | ఇసుక, లవణాలు; హ్యూమస్, తేమ తక్కువ; కింద కంకర్ పొర; నీటిపారుదలతో సాగు (పశ్చిమ రాజస్థాన్) |
| అటవీ (Forest) | కొండ, పర్వత ప్రాంతాలు | లోయల్లో, నదీ టెర్రస్‌లపై సారవంతం; మంచు ప్రాంతాల్లో ఆమ్ల స్వభావం |
భూస్వరూపాలు, ముఖ్య నేలలు, నేల కోత నివారణ పద్ధతులు ఒకే చార్ట్‌లో.
AP 10th Class Geography Chapter 1 Resources and Development Exercises Question Answer
1 బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు, 2 సుమారు 30 పదాల జవాబులు, 3 సుమారు 120 పదాల జవాబులు. చివర్లో Project/Activity లోని ఒక ప్రశ్న కూడా ఉంది.
1 (i). Which one of the following is the main cause of land degradation in Punjab?
(a) Intensive cultivation (b) Deforestation (c) Over irrigation (d) Overgrazing
జవాబు చూడండి
పంజాబ్, హర్యానా, పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్‌లో అధిక నీటిపారుదల వల్ల పొలాల్లో నీరు నిలిచిపోతుంది (waterlogging). దాంతో మట్టిలో లవణీయత (salinity), క్షారత (alkalinity) పెరిగి భూమి పాడవుతుంది.
1 (ii). In which one of the following states is terrace cultivation practised?
(a) Punjab (b) Plains of Uttar Pradesh (c) Haryana (d) Uttarakhand
జవాబు చూడండి
వాలుగా ఉండే కొండ ప్రాంతాల్లో మెట్లు కోసి సాగు చేయడమే terrace cultivation. పుస్తకం ప్రకారం పశ్చిమ, మధ్య హిమాలయాల్లో ఇది బాగా అభివృద్ధి చెందింది. మిగతా మూడు ఎంపికలు మైదాన ప్రాంతాలు.
1 (iii). In which of the following states black soil is predominantly found?
(a) Uttar Pradesh (b) Maharashtra (c) Rajasthan (d) Jharkhand
జవాబు చూడండి
నల్లరేగడి నేల దక్కన్ ట్రాప్ (బసాల్ట్) ప్రాంతానికి ప్రత్యేకం. మహారాష్ట్ర పీఠభూమి దీనికి ప్రధాన ప్రాంతం.
2 (i). Name three states having black soil and the crop which is mainly grown in it.
జవాబు చూడండి
ప్రధాన పంట: పత్తి (cotton). అందుకే నల్లరేగడి నేలను black cotton soil లేదా regur soil అంటారు. ఇది తేమను ఎక్కువ కాలం నిలుపుకుంటుంది.
2 (ii). What type of soil is found in the river deltas of the eastern coast? Give three main features of this type of soil.
జవాబు చూడండి
మూడు ముఖ్య లక్షణాలు:
1. ఇసుక (sand), ఒండ్రు (silt), బంకమన్ను (clay) వేర్వేరు నిష్పత్తుల్లో కలిసి ఉంటాయి.
2. చాలా సారవంతమైనది; పొటాష్, ఫాస్ఫారిక్ ఆమ్లం, సున్నం తగినంత ఉంటాయి.
3. చెరకు, వరి, గోధుమ, ఇతర ధాన్యాలు, పప్పు పంటలకు అనుకూలం. అందుకే ఈ ప్రాంతాల్లో సాగు ఎక్కువ, జనసాంద్రత ఎక్కువ.
2 (iii). What steps can be taken to control soil erosion in the hilly areas?
జవాబు చూడండి
2. Terrace farming: వాలులపై మెట్లు కోసి సాగు చేయడం (పశ్చిమ, మధ్య హిమాలయాలు).
3. Strip cropping: పెద్ద పొలాలను పట్టీలుగా విభజించి, పంటల మధ్య గడ్డి పట్టీలు పెంచడం.
4. Shelter belts: చెట్ల వరుసలు నాటి గాలి వేగం తగ్గించడం.
5. అడవుల పెంపకం (afforestation), పశువుల మేతను నియంత్రించడం.
3 (i). Explain land use pattern in India and why has the land under forest not increased much since 1960-61?
జవాబు చూడండి
భూ వినియోగ విధానం: భూమిని ఎలా వాడాలనేది భౌతిక అంశాలు (భూస్వరూపం, శీతోష్ణస్థితి, నేలలు), మానవ అంశాలు (జనసాంద్రత, సాంకేతిక సామర్థ్యం, సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు) నిర్ణయిస్తాయి. భారత భౌగోళిక విస్తీర్ణం 3.28 మిలియన్ చ.కి.మీ.; భూ వినియోగ వివరాలు 93% భాగానికే అందుబాటులో ఉన్నాయి.
| వర్గం | 1960-61 | 2014-15 |
|---|---|---|
| అడవులు | 18.11% | 23.3% |
| వ్యవసాయేతర వినియోగం | 4.95% | 8.7% |
| బంజరు, సాగుకు పనికిరాని భూమి | 12.01% | 5.5% |
| నికర సాగు విస్తీర్ణం (NSA) | 45.26% | 45.5% |
నికర సాగు విస్తీర్ణం సుమారు 45%; బీడు భూములు కూడా కలిపితే సుమారు 54%. ఇది పంజాబ్, హర్యానాలో 80% కంటే ఎక్కువ; అరుణాచల్ ప్రదేశ్, మిజోరం, మణిపూర్, అండమాన్ నికోబార్ దీవుల్లో 10% కంటే తక్కువ.
అటవీ భూమి ఎందుకు పెద్దగా పెరగలేదు: జాతీయ అటవీ విధానం (1952) ప్రకారం 33% అడవులు ఉండాలి; కానీ 55 ఏళ్లలో 18.11% నుంచి 23.3% కి మాత్రమే పెరిగింది. కారణాలు:
1. పెరుగుతున్న జనాభాకు ఆహారం కోసం సాగు భూమి తగ్గించలేని పరిస్థితి (NSA 45% దగ్గరే ఉంది).
2. ఇళ్లు, రోడ్లు, రైల్వేలు, పరిశ్రమల కోసం వ్యవసాయేతర వినియోగం 4.95% నుంచి 8.7% కి పెరిగింది.
3. ఝార్ఖండ్, ఛత్తీస్‌గఢ్, మధ్యప్రదేశ్, ఒడిశాలో మైనింగ్ వల్ల అటవీ నిర్మూలన.
4. అటవీ అంచుల్లో నివసించే లక్షల మంది జీవనోపాధి, పశువుల మేత అడవులపైనే ఆధారపడి ఉండటం.
3 (ii). How have technical and economic development led to more consumption of resources?
జవాబు చూడండి
2. పారిశ్రామికీకరణ, సామూహిక ఉత్పత్తి: భారీ పరిశ్రమలకు ముడిసరుకులు, బొగ్గు, పెట్రోలియం, విద్యుత్ ఎక్కువగా కావాలి. గాంధీజీ ఆధునిక సాంకేతికత దోపిడీ స్వభావాన్ని, mass production ను వనరుల క్షీణతకు మూల కారణంగా చెప్పారు; production by the masses కోరారు.
3. ఆర్థిక అభివృద్ధి: ఆదాయం పెరిగితే ప్రజలు వాహనాలు, ఎలక్ట్రానిక్స్, ఇళ్లు వంటివి ఎక్కువగా కొంటారు; ప్రతి వస్తువు వెనుక వనరుల వినియోగం ఉంటుంది.
4. రవాణా, వాణిజ్యం: ఒక ప్రాంతం వనరులు ప్రపంచమంతా అమ్ముడవుతాయి; డిమాండ్ పెరుగుతుంది.
ఫలితం: కొద్దిమంది దురాశ కోసం వనరుల క్షీణత, వనరులు కొద్దిమంది చేతుల్లో చేరడం (ధనికులు, పేదలు), భూతాపం, ఓజోన్ పొర క్షీణత, కాలుష్యం, భూక్షయం. అందుకే సుస్థిర అభివృద్ధి, వనరుల సంరక్షణ అవసరం.
4. Project/Activity: Imagine if oil supplies get exhausted, how will this affect our life style?
జవాబు చూడండి
1. బస్సులు, లారీలు, బైకులు, విమానాలు ఆగిపోతాయి లేదా ప్రయాణం చాలా ఖరీదవుతుంది.
2. సరుకుల రవాణా ఖర్చు పెరిగి కూరగాయలు, నిత్యావసరాల ధరలు పెరుగుతాయి.
3. వంట గ్యాస్ (LPG), ప్లాస్టిక్ వస్తువులు, కొన్ని ఎరువుల కొరత వస్తుంది.
4. ట్రాక్టర్లు, పంపుసెట్లు ఆగితే వ్యవసాయం కూడా దెబ్బతింటుంది.
అందుకే పెట్రోలియం వంటి పునరుద్ధరించలేని వనరులను పొదుపుగా వాడాలి; సౌర, పవన శక్తి వంటి పునరుద్ధరించగల వనరుల వైపు మారాలి.
Resources and Development పాఠంలో మార్కులు ఎక్కడ పోతాయి
- Bangar, Khadar తారుమారు: Bangar పాత ఒండ్రు, కంకర్ గడ్డలు ఎక్కువ. Khadar కొత్త ఒండ్రు, సన్నని రేణువులు ఎక్కువ, Bangar కంటే సారవంతం.
- పంజాబ్ భూక్షయం: కారణం intensive cultivation కాదు, over irrigation (waterlogging, లవణీయత, క్షారత).
- NSA, gross cropped area: పంటలు వేసి కోసిన నికర భూమి NSA. ఏడాదిలో ఒకటి కంటే ఎక్కువ సార్లు వేసిన విస్తీర్ణాన్ని NSA కి కలిపితే gross cropped area.
- సంవత్సరాలు కలపడం: Club of Rome 1968, Small is Beautiful 1974, Brundtland Report 1987 (Our Common Future), రియో ఎర్త్ సమ్మిట్ జూన్ 1992, జాతీయ అటవీ విధానం 1952.
- 120 పదాల ప్రశ్నల్లో గణాంకాలు మర్చిపోవడం: అడవులు 18.11% నుంచి 23.3%, లక్ష్యం 33% వంటి ఒకటి రెండు సంఖ్యలు రాస్తే జవాబు బలంగా ఉంటుంది.
సుస్థిర అభివృద్ధి ఆలోచన అర్థశాస్త్రం పాఠంలో కూడా వస్తుంది: AP 10th Class Economics Chapter 1 Development Question Answer. SA1 నమూనా ప్రశ్నలకు AP 10th Class SA1 Social Studies Question Paper 2026-27, FA2 కి AP 10th Class FA2 Social Studies Question Paper చూడండి.
తర్వాత ఏం చదవాలి
- AP 10th Class Geography Chapter 2 Forest and Wildlife Resources Question Answer — ప్రాజెక్ట్ టైగర్, అడవుల రకాలు, చిప్కో, JFM
- AP 10th Class SA1 Social Studies Question Paper 2026-27 — నాలుగు విభాగాల ప్రశ్నలతో నమూనా పేపర్
- AP 10th Class Economics Chapter 1 Development Question Answer — అభివృద్ధి, సుస్థిరత
- AP SA1 Syllabus 2026-27 — SA1 లో వచ్చే అన్ని పాఠాలు
FAQs
Resources and Development పాఠంలో ఎన్ని exercise ప్రశ్నలు ఉన్నాయి?
AP SCERT 10వ తరగతి Geography పుస్తకంలో మూడు భాగాలు: 3 బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు, 3 చిన్న ప్రశ్నలు (30 పదాలు), 2 పెద్ద ప్రశ్నలు (120 పదాలు). దానితో పాటు Project/Activity.
వనరు (resource) అంటే ఏమిటి?
మన పర్యావరణంలో లభించేది, సాంకేతికంగా అందుబాటులో ఉండి, ఆర్థికంగా సాధ్యమై, సాంస్కృతికంగా ఆమోదయోగ్యమై మన అవసరాలు తీర్చగలిగితే అది వనరు.
వనరులను ఎన్ని రకాలుగా వర్గీకరిస్తారు?
నాలుగు ఆధారాలపై: మూలం (biotic, abiotic), తరిగిపోయే స్వభావం (renewable, non-renewable), యాజమాన్యం (individual, community, national, international), అభివృద్ధి స్థితి (potential, developed stock, reserves).
సుస్థిర అభివృద్ధి (sustainable development) అంటే ఏమిటి?
పర్యావరణానికి హాని చేయకుండా అభివృద్ధి జరగాలి; ఇప్పటి అభివృద్ధి భవిష్యత్ తరాల అవసరాలతో రాజీ పడకూడదు. ఈ భావనను Brundtland Commission Report (1987) ముందుకు తెచ్చింది.
Agenda 21 అంటే ఏమిటి?
1992 లో బ్రెజిల్‌లోని రియో డి జనీరోలో జరిగిన ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యావరణ, అభివృద్ధి సదస్సు (UNCED) లో ప్రపంచ నాయకులు సంతకం చేసిన ప్రకటన. ప్రపంచ సహకారంతో పర్యావరణ నష్టం, పేదరికం, వ్యాధులను ఎదుర్కోవడం దీని లక్ష్యం. ప్రతి స్థానిక ప్రభుత్వం సొంత local Agenda 21 తయారు చేయాలి.
వనరుల ప్రణాళికలో దశలు ఏవి?
1. దేశంలోని వనరులను గుర్తించి జాబితా తయారు చేయడం (సర్వే, మ్యాపింగ్, కొలతలు) 2. సరైన సాంకేతికత, నైపుణ్యం, సంస్థలతో ప్రణాళిక నిర్మాణం 3. వనరుల అభివృద్ధి ప్రణాళికలను జాతీయ అభివృద్ధి ప్రణాళికలతో జోడించడం.
నికర సాగు విస్తీర్ణం (net sown area) అంటే ఏమిటి?
పంటలు వేసి కోసిన భూమి భౌతిక విస్తీర్ణం. పుస్తకం ప్రకారం 2014-15 లో ఇది 45.5%. పంజాబ్, హర్యానాలో 80% కంటే ఎక్కువ.
Bangar, Khadar మధ్య తేడా ఏమిటి?
Bangar పాత ఒండ్రు నేల, కంకర్ గడ్డలు ఎక్కువ. Khadar కొత్త ఒండ్రు నేల, సన్నని రేణువులు ఎక్కువ, Bangar కంటే సారవంతం.
లేటరైట్ అనే పేరు ఎలా వచ్చింది?
Latin పదం “later” అంటే ఇటుక. భారీ వర్షాల వల్ల తీవ్రమైన లీచింగ్ జరిగి ఈ నేల ఏర్పడుతుంది. సంరక్షణ పద్ధతులు పాటిస్తే కర్ణాటక, కేరళ, తమిళనాడు కొండ ప్రాంతాల్లో టీ, కాఫీకి ఉపయోగం; జీడిమామిడికి కూడా అనుకూలం.
గల్లీ కోత (gully erosion) అంటే ఏమిటి?
ప్రవహించే నీరు బంకమన్ను నేలల్లో లోతైన కాలువలు (gullies) కోసేయడం. ఆ భూమి సాగుకు పనికిరాదు; దాన్ని bad land అంటారు. చంబల్ లోయలో వీటిని ravines అంటారు.
మూలం: AP SCERT 10వ తరగతి Social Science, Contemporary India II (Geography) పాఠ్యపుస్తకం, అధ్యాయం 1. అధికారిక పాఠ్యపుస్తకాల కోసం Commissionerate of School Education, Andhra Pradesh సైట్ చూడండి.
