AP 10th Class Geography Chapter 5 Minerals and Energy Resources Question Answer — 10వ తరగతి భూగోళశాస్త్రం (Contemporary India II) ఐదో అధ్యాయం ఖనిజాలు, శక్తి వనరులు (Minerals and Energy Resources) చివరి EXERCISES లోని అన్ని ప్రశ్నలకూ, crossword కూ తెలుగులో జవాబులు. ఖనిజాల వర్గీకరణ, ఏర్పడే విధానం, ఇనుప ఖనిజ బెల్ట్‌లు, మాంగనీస్, రాగి, బాక్సైట్, అభ్రకం, బొగ్గు, పెట్రోలియం, సహజ వాయువు, సౌర, పవన, అణు, భూతాప శక్తి. ప్రశ్నలు పుస్తకంలో ఉన్నట్టే ఇంగ్లీష్‌లో ఉన్నాయి.
SA1 సోషల్ మిగతా పాఠాల జవాబులు, పరీక్ష రోజు కీ వచ్చిన వెంటనే తెలియాలంటే WhatsApp గ్రూప్‌లో చేరండి
ఈ పేజీలో: పాఠంలో ఏముంది | ఖనిజాలు, ప్రాంతాలు | Exercises జవాబులు | మార్కులు పోయే చోట్లు | FAQs
AP 10th Class Geography Chapter 5 Minerals and Energy Resources Question Answer — పాఠంలో ఏముంది
| భాగం | ముఖ్య విషయం |
|---|---|
| What is a Mineral? | నిర్వచనం, ఖనిజాల వర్గీకరణ (లోహ, అలోహ, శక్తి ఖనిజాలు) |
| Mode of Occurrence | సిరలు-లోడ్‌లు, పొరలు, అవశేష పదార్థం, ప్లేసర్ నిక్షేపాలు, సముద్ర జలాలు |
| Ferrous Minerals | ఇనుప ఖనిజ బెల్ట్‌లు, మాంగనీస్ |
| Non-Ferrous and Non-Metallic | రాగి, బాక్సైట్, అభ్రకం, సున్నపురాయి |
| Hazards and Conservation | గనుల ప్రమాదాలు, ఖనిజాల సంరక్షణ |
| Energy Resources | బొగ్గు, పెట్రోలియం, సహజ వాయువు, విద్యుత్, సౌర, పవన, అణు, బయోగ్యాస్, అలల, భూతాప శక్తి |
SA1 కి ఎందుకు ముఖ్యం: ఈ పాఠం 10వ తరగతి SA1 సాంఘిక శాస్త్రం సిలబస్‌లోని భూగోళశాస్త్రం పాఠాల్లో ఉంది (AP SA1 Syllabus 2026-27 చూడండి). ఇక్కడి ప్రశ్నలు, గణాంకాలు AP SCERT 10వ తరగతి Geography (Contemporary India II) పాఠ్యపుస్తకం, అధ్యాయం 5 (పేజీలు 88 నుంచి 119) నుంచే.
Minerals and Energy Resources పాఠంలో గుర్తుంచుకోవాల్సిన ఖనిజాలు, ప్రాంతాలు
| ఖనిజ వర్గం | ఉదాహరణలు |
|---|---|
| లోహ: ఫెర్రస్ | ఇనుప ఖనిజం, మాంగనీస్, నికెల్, కోబాల్ట్ |
| లోహ: నాన్-ఫెర్రస్ | రాగి, సీసం, తగరం, బాక్సైట్ |
| లోహ: విలువైనవి | బంగారం, వెండి, ప్లాటినం |
| అలోహ | అభ్రకం, ఉప్పు, పొటాష్, గంధకం, గ్రానైట్, సున్నపురాయి, పాలరాయి |
| శక్తి ఖనిజాలు | బొగ్గు, పెట్రోలియం, సహజ వాయువు |
| ఇనుప ఖనిజ బెల్ట్ | ముఖ్య గనులు / విశేషం |
|---|---|
| ఒడిశా-ఝార్ఖండ్ | బాదంపహార్ (మయూర్‌భంజ్, కెందుఝర్); గువా, నోవాముండి (సింగ్‌భూమ్) |
| దుర్గ్-బస్తర్-చంద్రాపూర్ | బైలదిల కొండలు; 14 నిక్షేపాలు; విశాఖపట్నం ద్వారా జపాన్, దక్షిణ కొరియాకు ఎగుమతి |
| బళ్లారి-చిత్రదుర్గ-చిక్కమగళూరు-తుమకూరు | కుద్రేముఖ్: 100% ఎగుమతి యూనిట్; పైప్‌లైన్‌లో స్లర్రీగా మంగళూరు దగ్గరి ఓడరేవుకు |
| మహారాష్ట్ర-గోవా | గోవా, రత్నగిరి; మర్మగోవా ఓడరేవు ద్వారా ఎగుమతి |
ఇనుప ఖనిజం: మాగ్నటైట్ అత్యుత్తమం (70% వరకు ఇనుము, అయస్కాంత గుణం); హెమటైట్ ఎక్కువగా వాడేది (50-60%). 2018-19 లో దాదాపు మొత్తం ఉత్పత్తి (97%) ఒడిశా, ఛత్తీస్‌గఢ్, కర్ణాటక, ఝార్ఖండ్ నుంచే.
| ఖనిజం | ముఖ్య ప్రాంతాలు (పుస్తకం ప్రకారం) |
|---|---|
| మాంగనీస్ (2018-19) | మధ్యప్రదేశ్ 33%, మహారాష్ట్ర 27%, ఒడిశా 16%, కర్ణాటక 12%, ఆంధ్రప్రదేశ్ 10% |
| రాగి | బాలాఘాట్ (మధ్యప్రదేశ్), ఖేత్రి (రాజస్థాన్), సింగ్‌భూమ్ (ఝార్ఖండ్) |
| బాక్సైట్ (2018-19) | ఒడిశా 65%, ఝార్ఖండ్ 10%, గుజరాత్ 9%; పంచపత్మాలి (కోరాపుట్) |
| అభ్రకం (మైకా) | కోడెర్మా-గయా-హజారీబాగ్ (ఝార్ఖండ్), అజ్మీర్ (రాజస్థాన్), నెల్లూరు (ఆంధ్రప్రదేశ్) |
| పెట్రోలియం | ముంబై హై, గుజరాత్ (అంకలేశ్వర్), అస్సాం (డిగ్బోయ్, నహర్‌కటియా, మోరన్-హుగ్రిజన్) |
| శక్తి వనరు | ముఖ్య ప్రాంతాలు |
|---|---|
| పవన శక్తి | తమిళనాడు నాగర్‌కోయిల్ నుంచి మదురై (అతిపెద్ద క్లస్టర్), జైసల్మేర్ |
| అణు శక్తి | యురేనియం, థోరియం: ఝార్ఖండ్, ఆరావళి (రాజస్థాన్); మోనజైట్ ఇసుక (కేరళ) |
| భూతాప శక్తి | పార్వతి లోయ, మణికరణ్ (హిమాచల్ ప్రదేశ్); పుగా లోయ (లడఖ్) |
| అలల శక్తి | ఖంభాత్ సింధుశాఖ, కచ్ సింధుశాఖ (గుజరాత్), సుందర్‌బన్స్ (పశ్చిమ బెంగాల్) |
ఖనిజాల వర్గీకరణ, ముఖ్య గనుల ప్రాంతాలు, శక్తి వనరులు ఒకే చార్ట్‌లో.
AP 10th Class Geography Chapter 5 Minerals and Energy Resources Exercises Question Answer
1 బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు, 2 సుమారు 30 పదాల జవాబులు, 3 సుమారు 120 పదాల జవాబులు, చివర్లో crossword జవాబులు.
1 (i). Which one of the following minerals is formed by decomposition of rocks, leaving a residual mass of weathered material?
(a) coal (b) bauxite (c) gold (d) zinc
జవాబు చూడండి
ఉపరితల శిలలు శిథిలమై, కరిగే భాగాలు కొట్టుకుపోగా మిగిలిన అవశేష పదార్థంలో బాక్సైట్ ఏర్పడుతుంది.
1 (ii). Koderma, in Jharkhand is the leading producer of which one of the following minerals?
(a) bauxite (b) mica (c) iron ore (d) copper
జవాబు చూడండి
ఝార్ఖండ్‌లోని కోడెర్మా-గయా-హజారీబాగ్ బెల్ట్ అభ్రకం (మైకా) ఉత్పత్తిలో ముందుంది.
1 (iii). Minerals are deposited and accumulated in the stratas of which of the following rocks?
(a) sedimentary rocks (b) metamorphic rocks (c) igneous rocks (d) none of the above
జవాబు చూడండి
అవక్షేప శిలల్లో ఖనిజాలు క్షితిజ సమాంతర పొరల్లో (beds, layers) నిక్షేపణ, సంచయనం వల్ల ఏర్పడతాయి. ఉదా: బొగ్గు, జిప్సం, పొటాష్ లవణం.
1 (iv). Which one of the following minerals is contained in the Monazite sand?
(a) oil (b) uranium (c) thorium (d) coal
జవాబు చూడండి
కేరళలోని మోనజైట్ ఇసుకలో థోరియం ఎక్కువ; దీన్ని అణు విద్యుత్ ఉత్పత్తికి వాడతారు.
2 (i) (a). Distinguish between ferrous and non-ferrous minerals.
జవాబు చూడండి
| ఫెర్రస్ ఖనిజాలు | నాన్-ఫెర్రస్ ఖనిజాలు |
|---|---|
| ఇనుము ఉంటుంది | ఇనుము ఉండదు |
| ఇనుప ఖనిజం, మాంగనీస్, నికెల్, కోబాల్ట్ | రాగి, సీసం, తగరం, బాక్సైట్, జింక్ |
| లోహ ఖనిజాల ఉత్పత్తి విలువలో సుమారు నాలుగింట మూడు వంతులు; భారత్ ఎగుమతి కూడా చేస్తుంది | భారత్ నిల్వలు, ఉత్పత్తి అంత సంతృప్తికరంగా లేవు |
2 (i) (b). Distinguish between conventional and non-conventional sources of energy.
జవాబు చూడండి
| సంప్రదాయ వనరులు | సంప్రదాయేతర వనరులు |
|---|---|
| కట్టెలు, పిడకలు, బొగ్గు, పెట్రోలియం, సహజ వాయువు, విద్యుత్ (జల, థర్మల్) | సౌర, పవన, అలల, భూతాప, బయోగ్యాస్, అణు శక్తి |
| చాలావరకు పునరుద్ధరించలేనివి (శిలాజ ఇంధనాలు), కాలుష్యం ఎక్కువ | చాలావరకు పునరుద్ధరించగలవి, పర్యావరణ హితం |
| చాలా కాలంగా వాడుతున్నవి | ఇటీవల ఎక్కువగా అభివృద్ధి చేస్తున్నవి |
2 (ii). What is a mineral?
జవాబు చూడండి
2 (iii). How are minerals formed in igneous and metamorphic rocks?
జవాబు చూడండి
2 (iv). Why do we need to conserve mineral resources?
జవాబు చూడండి
2. ఖనిజాలు ఏర్పడటానికి లక్షల ఏళ్లు పడుతుంది; మనం వాడే వేగంతో పోలిస్తే పునర్భరణ దాదాపు శూన్యం. అందుకే ఖనిజాలు పరిమితమైనవి, పునరుద్ధరించలేనివి.
3. తవ్వకం కొనసాగే కొద్దీ ఎక్కువ లోతు నుంచి తీయాల్సి వస్తుంది; ఖర్చు పెరుగుతుంది, నాణ్యత తగ్గుతుంది.
అందుకే ప్రణాళికతో వాడటం, తక్కువ గ్రేడ్ ఖనిజాలను వాడే కొత్త సాంకేతికత, లోహాల రీసైక్లింగ్, స్క్రాప్, ప్రత్యామ్నాయాల వాడకం అవసరం.
3 (i). Describe the distribution of coal in India.
జవాబు చూడండి
1. గోండ్వానా బొగ్గు (200 మిలియన్ సంవత్సరాలకు కొంచెం ఎక్కువ వయసు): ఇదే ముఖ్యమైన మెటలర్జికల్ బొగ్గు. ప్రధాన నిల్వలు దామోదర్ లోయ (పశ్చిమ బెంగాల్-ఝార్ఖండ్); ఝరియా, రాణిగంజ్, బొకారో ముఖ్య బొగ్గు క్షేత్రాలు. గోదావరి, మహానది, సోన్, వార్ధా లోయల్లో కూడా నిక్షేపాలు ఉన్నాయి.
2. టెర్షియరీ బొగ్గు (సుమారు 55 మిలియన్ సంవత్సరాలు): ఈశాన్య రాష్ట్రాలు మేఘాలయ, అస్సాం, అరుణాచల్ ప్రదేశ్, నాగాలాండ్.
3. లిగ్నైట్ (తక్కువ గ్రేడ్ గోధుమ రంగు బొగ్గు): ప్రధాన నిల్వలు తమిళనాడులోని నెయ్‌వేలి; విద్యుత్ ఉత్పత్తికి వాడతారు.
బొగ్గు బరువైనది, వాడితే బూడిదగా మారి బరువు తగ్గుతుంది. అందుకే భారీ పరిశ్రమలు, థర్మల్ విద్యుత్ కేంద్రాలు బొగ్గు క్షేత్రాల దగ్గరే ఉంటాయి.
3 (ii). Why do you think that solar energy has a bright future in India?
జవాబు చూడండి
2. ఫోటోవోల్టాయిక్ సాంకేతికత సూర్యరశ్మిని నేరుగా విద్యుత్‌గా మారుస్తుంది.
3. గ్రామీణ, మారుమూల ప్రాంతాల్లో సౌర శక్తి వేగంగా ప్రాచుర్యం పొందుతోంది; దేశంలో పెద్ద సౌర విద్యుత్ కేంద్రాలు ఏర్పాటవుతున్నాయి.
4. గ్రామీణ కుటుంబాలు కట్టెలు, పిడకలపై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది; అడవులు కాపాడబడతాయి, పిడకలకు బదులు పేడ ఎరువుగా పొలాలకు అందుతుంది.
5. పునరుద్ధరించగల, కాలుష్యం లేని శక్తి. చమురు, గ్యాస్ ధరలు పెరగడం, కొరత వల్ల ఇంధన భద్రత కోసం ఇది అవసరం.
6. పునరుద్ధరించగల శక్తి అభివృద్ధికి భారత్‌లో అతిపెద్ద కార్యక్రమాలు ఉన్నాయని పుస్తకం చెబుతోంది.
4. Crossword: fill the name of the correct mineral.
Across: Found in placer deposit (4); Iron ore mined in Bailadila (8); Indispensable for electrical industry (4); Geological age of coal found in north east India (8); 5. Formed in veins and lodes (3)
Down: 1. A ferrous mineral (9); 2. Raw material for cement industry (9); 3. Finest iron ore with magnetic properties (9); 4. Highest quality hard coal (10); 5. Aluminium is obtained from this ore (7); 6. Khetri mines are famous for this mineral (6); 7. Formed due to evaporation (6)
జవాబు చూడండి
Down: 1. Manganese (9), 2. Limestone (9), 3. Magnetite (9), 4. Anthracite (10), 5. Bauxite (7), 6. Copper (6), 7. Gypsum (6)
బ్రాకెట్‌లోని అక్షరాల సంఖ్యతో సరిచూసుకోండి.
Minerals and Energy Resources పాఠంలో మార్కులు ఎక్కడ పోతాయి
- మాగ్నటైట్, హెమటైట్ తారుమారు: మాగ్నటైట్ అత్యుత్తమ ఖనిజం (70% వరకు); హెమటైట్ ఎక్కువగా వాడేది (50-60%). బైలదిలలో దొరికేది హెమటైట్.
- కోడెర్మా, ఖేత్రి: కోడెర్మా అభ్రకం; ఖేత్రి (రాజస్థాన్) రాగి.
- మోనజైట్ ఇసుక: థోరియం; యురేనియం కాదు.
- గోండ్వానా, టెర్షియరీ: గోండ్వానా (200 మి. ఏళ్లకు పైగా) దామోదర్ లోయ, మెటలర్జికల్ బొగ్గు; టెర్షియరీ (సుమారు 55 మి. ఏళ్లు) ఈశాన్య రాష్ట్రాలు.
- ప్లేసర్, అవశేష నిక్షేపాలు: ప్లేసర్‌లో బంగారం, వెండి, తగరం, ప్లాటినం; అవశేష పదార్థంలో బాక్సైట్.
- అణు శక్తి వర్గం: పుస్తకం అణు శక్తిని సంప్రదాయేతర వనరుల్లో చూపింది.
భూగోళశాస్త్రం మునుపటి పాఠాలు: Chapter 1 Resources and Development, Chapter 2 Forest and Wildlife Resources, Chapter 3 Water Resources, Chapter 4 Agriculture. SA1 నమూనా ప్రశ్నలకు AP 10th Class SA1 Social Studies Question Paper 2026-27 చూడండి.
తర్వాత ఏం చదవాలి
- AP 10th Class Geography Chapter 4 Agriculture Question Answer — రబీ, ఖరీఫ్, ముఖ్య పంటలు, రాష్ట్రాలు
- AP 10th Class SA1 Social Studies Question Paper 2026-27 — నాలుగు విభాగాల ప్రశ్నలతో నమూనా పేపర్
- AP SA1 Syllabus 2026-27 — SA1 లో వచ్చే అన్ని పాఠాలు
FAQs
Minerals and Energy Resources పాఠంలో ఎన్ని exercise ప్రశ్నలు ఉన్నాయి?
AP SCERT 10వ తరగతి Geography పుస్తకంలో 4 బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు, 4 చిన్న ప్రశ్నలు (30 పదాలు), 2 పెద్ద ప్రశ్నలు (120 పదాలు), ఒక crossword.
ఖనిజం (ore) అంటే ఏమిటి?
ఇతర మూలకాలతో కలిసి ఉన్న ఖనిజ సంచయనం. తవ్వకం లాభదాయకం కావాలంటే అందులో ఖనిజం తగినంత గాఢతతో ఉండాలి.
ప్లేసర్ నిక్షేపాలు అంటే ఏమిటి?
లోయ అడుగు భాగాల్లో, కొండల పాదాల దగ్గర ఇసుకలో ఒండ్రు నిక్షేపాలుగా దొరికే ఖనిజాలు. నీటికి క్షయం కాని బంగారం, వెండి, తగరం, ప్లాటినం వీటిలో ముఖ్యమైనవి.
భారత్‌లో ఇనుప ఖనిజం ఎక్కువగా ఎక్కడ ఉత్పత్తి అవుతుంది?
పుస్తకం ప్రకారం 2018-19 లో దాదాపు 97% ఉత్పత్తి ఒడిశా, ఛత్తీస్‌గఢ్, కర్ణాటక, ఝార్ఖండ్ నుంచే.
ఒక టన్ను ఉక్కుకు ఎంత మాంగనీస్ కావాలి?
సుమారు 10 కిలోలు. మాంగనీస్‌ను బ్లీచింగ్ పౌడర్, పురుగుమందులు, పెయింట్ల తయారీలో కూడా వాడతారు.
ర్యాట్ హోల్ మైనింగ్ అంటే ఏమిటి?
మేఘాలయలోని జోవై, చిరపుంజిలో కుటుంబ సభ్యులు పొడవైన ఇరుకైన సొరంగాలు తవ్వి బొగ్గు తీయడం. జాతీయ హరిత ట్రైబ్యునల్ దీన్ని చట్టవిరుద్ధమని ప్రకటించింది.
బొగ్గు రకాలు ఏవి?
పీట్ (తక్కువ కార్బన్, ఎక్కువ తేమ), లిగ్నైట్ (తక్కువ గ్రేడ్ గోధుమ బొగ్గు, నెయ్‌వేలి), బిటుమినస్ (వాణిజ్యంలో ఎక్కువగా వాడేది), ఆంత్రసైట్ (అత్యుత్తమ కఠిన బొగ్గు).
భారత్‌లో అత్యంత పురాతన చమురు ఉత్పత్తి రాష్ట్రం ఏది?
అస్సాం. డిగ్బోయ్, నహర్‌కటియా, మోరన్-హుగ్రిజన్ ముఖ్య చమురు క్షేత్రాలు.
HVJ గ్యాస్ పైప్‌లైన్ అంటే ఏమిటి?
GAIL నిర్మించిన 1,700 కి.మీ. హజీరా-విజయ్‌పూర్-జగదీశ్‌పూర్ పైప్‌లైన్; ముంబై హై, బస్సేన్ గ్యాస్ క్షేత్రాలను పశ్చిమ, ఉత్తర భారత పరిశ్రమలతో కలిపింది.
బయోగ్యాస్ వల్ల రైతులకు ప్రయోజనం ఏమిటి?
శక్తి, మెరుగైన ఎరువు రెండూ లభిస్తాయి. పశువుల పేడతో నడిచే వాటిని గోబర్ గ్యాస్ ప్లాంట్లు అంటారు. కట్టెలు, పిడకలు కాల్చడం తగ్గి చెట్లు, ఎరువు ఆదా అవుతాయి.
మూలం: AP SCERT 10వ తరగతి Social Science, Contemporary India II (Geography) పాఠ్యపుస్తకం, అధ్యాయం 5. అధికారిక పాఠ్యపుస్తకాల కోసం Commissionerate of School Education, Andhra Pradesh సైట్ చూడండి.
