AP 10th Class History Chapter 2 Nationalism in India Question Answer — 10వ తరగతి చరిత్ర (India and the Contemporary World II) రెండో అధ్యాయం భారతదేశంలో జాతీయవాదం (Nationalism in India) చివరి Write in brief, Discuss ప్రశ్నలన్నింటికీ, పాఠం మధ్యలోని ముఖ్య ప్రశ్నలకూ తెలుగులో జవాబులు. సత్యాగ్రహం, రౌలట్ చట్టం, జలియన్‌వాలా బాగ్, సహాయ నిరాకరణ, ఖిలాఫత్, అల్లూరి సీతారామరాజు, సైమన్ కమిషన్, ఉప్పు సత్యాగ్రహం, శాసనోల్లంఘన, పూనా ఒడంబడిక, క్విట్ ఇండియా. ప్రశ్నలు పుస్తకంలో ఉన్నట్టే ఇంగ్లీష్‌లో ఉన్నాయి.
SA1 సోషల్ మిగతా పాఠాల జవాబులు, పరీక్ష రోజు కీ వచ్చిన వెంటనే తెలియాలంటే WhatsApp గ్రూప్‌లో చేరండి
ఈ పేజీలో: పాఠంలో ఏముంది | ముఖ్య తేదీలు | Write in brief | Discuss | పాఠం మధ్య ప్రశ్నలు | మార్కులు పోయే చోట్లు | FAQs
AP 10th Class History Chapter 2 Nationalism in India Question Answer — పాఠంలో ఏముంది
| భాగం | ముఖ్య విషయం |
|---|---|
| 1. The First World War, Khilafat and Non-Cooperation | యుద్ధం ప్రభావం, సత్యాగ్రహం, రౌలట్ చట్టం, జలియన్‌వాలా బాగ్, ఖిలాఫత్, సహాయ నిరాకరణ ఎందుకు |
| 2. Differing Strands within the Movement | పట్టణాల్లో ఉద్యమం, అవధ్ రైతులు, గూడెం కొండల గిరిజనులు, అస్సాం తోటల కార్మికులు |
| 3. Towards Civil Disobedience | స్వరాజ్ పార్టీ, మాంద్యం, సైమన్ కమిషన్, పూర్ణ స్వరాజ్, ఉప్పు యాత్ర, వర్గాల పాత్ర, పూనా ఒడంబడిక |
| 4. The Sense of Collective Belonging | భారతమాత, జానపద సాహిత్యం, స్వరాజ్ పతాకం, చరిత్ర పునర్వ్యాఖ్యానం |
| Quit India Movement | 1942 వార్ధా తీర్మానం, “Do or Die” |
SA1 కి ఎందుకు ముఖ్యం: ఈ పాఠం 10వ తరగతి SA1 సాంఘిక శాస్త్రం సిలబస్‌లోని చరిత్ర పాఠాల్లో ఉంది (AP SA1 Syllabus 2026-27 చూడండి). ఇక్కడి ప్రశ్నలు, తేదీలు AP SCERT 10వ తరగతి History (India and the Contemporary World II) పాఠ్యపుస్తకం, అధ్యాయం 2 (పేజీలు 56 నుంచి 99) నుంచే.
Nationalism in India ముఖ్య తేదీలు
| తేదీ | సంఘటన |
|---|---|
| జనవరి 1915 | గాంధీజీ దక్షిణ ఆఫ్రికా నుంచి భారత్‌కు రాక |
| 1917 | చంపారన్ (బిహార్, తోటల రైతులు), ఖేడా (గుజరాత్, శిస్తు) సత్యాగ్రహాలు |
| 1918 | అహ్మదాబాద్ నూలు మిల్లు కార్మికుల సత్యాగ్రహం |
| 1918-19 | ఉత్తర ప్రదేశ్ రైతులను బాబా రామచంద్ర సంఘటితం చేశారు |
| ఏప్రిల్ 1919 | రౌలట్ చట్టంపై హర్తాళ్ (6 ఏప్రిల్); జలియన్‌వాలా బాగ్ (13 ఏప్రిల్) |
| సెప్టెంబర్ 1920 | కలకత్తా కాంగ్రెస్ సమావేశం: సహాయ నిరాకరణ ప్రతిపాదన |
| డిసెంబర్ 1920 | నాగ్‌పూర్ కాంగ్రెస్: సహాయ నిరాకరణ కార్యక్రమం ఆమోదం |
| జనవరి 1921 | సహాయ నిరాకరణ-ఖిలాఫత్ ఉద్యమం ప్రారంభం |
| ఫిబ్రవరి 1922 | చౌరీ చౌరా; సహాయ నిరాకరణ ఉపసంహరణ |
| మే 1924 | అల్లూరి సీతారామరాజు అరెస్టు; రెండేళ్ల గిరిజన సాయుధ పోరాటం ముగింపు |
| 1928 | సైమన్ కమిషన్ రాక; బార్డోలీ సత్యాగ్రహం; HSRA స్థాపన |
| డిసెంబర్ 1929 | లాహోర్ కాంగ్రెస్ (నెహ్రూ అధ్యక్షత): పూర్ణ స్వరాజ్ |
| 26 జనవరి 1930 | స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ ప్రతిజ్ఞ |
| మార్చి-ఏప్రిల్ 1930 | దండి యాత్ర; 6 ఏప్రిల్ ఉప్పు చట్ట ఉల్లంఘనతో శాసనోల్లంఘన మొదలు |
| 5 మార్చి 1931 | గాంధీ-ఇర్విన్ ఒప్పందం; శాసనోల్లంఘన నిలిపివేత |
| డిసెంబర్ 1931 | రెండో రౌండ్ టేబుల్ సమావేశం |
| 1932 | శాసనోల్లంఘన మళ్లీ ప్రారంభం; సెప్టెంబర్‌లో పూనా ఒడంబడిక |
| ఆగస్టు 1942 | క్విట్ ఇండియా (8 ఆగస్టు, బొంబాయి) |
| అంశం | సహాయ నిరాకరణ (1921-22) | శాసనోల్లంఘన (1930-34) |
|---|---|---|
| ప్రజలను కోరింది | బ్రిటిష్ వారితో సహకరించకపోవడం | సహకరించకపోవడమే కాదు, వలస చట్టాలను ఉల్లంఘించడం |
| ఆరంభం | బిరుదుల త్యాగం, ప్రభుత్వ సంస్థల బహిష్కరణ | దండిలో ఉప్పు చట్ట ఉల్లంఘన |
| ముగింపు | చౌరీ చౌరా హింసతో ఉపసంహరణ | గాంధీ-ఇర్విన్ ఒప్పందం; 1932 లో మళ్లీ, 1934 కి బలహీనం |
| ప్రత్యేకత | ఖిలాఫత్‌తో కలిసి హిందూ-ముస్లిం ఐక్యత | మహిళల పెద్ద ఎత్తున భాగస్వామ్యం |
జాతీయోద్యమ ముఖ్య తేదీలు, రెండు ఉద్యమాల పోలిక, జాతీయ ప్రతీకలు ఒకే చార్ట్‌లో.
AP 10th Class History Chapter 2 Nationalism in India Write in Brief Question Answer
1 (a). Explain why growth of nationalism in the colonies is linked to an anti-colonial movement.
జవాబు చూడండి
2. వలస పాలనతో పోరాడే క్రమంలోనే ప్రజలు తమ మధ్య ఐక్యతను కనుగొన్నారు.
3. వలసవాదం కింద అణచివేతకు గురవుతున్నామనే భావనే వేర్వేరు సమూహాలను కలిపే ఉమ్మడి బంధం అయింది.
4. అయితే ఒక్కో వర్గం, సమూహం వలసవాద ప్రభావాన్ని వేర్వేరుగా అనుభవించింది; వారి స్వేచ్ఛ భావనలు కూడా ఒకేలా లేవు.
5. మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వంలోని కాంగ్రెస్ ఈ సమూహాలన్నింటినీ ఒకే ఉద్యమంలోకి తీసుకురావడానికి ప్రయత్నించింది.
1 (b). Explain how the First World War helped in the growth of the National Movement in India.
జవాబు చూడండి
1. రక్షణ ఖర్చు భారీగా పెరిగింది. దీని కోసం యుద్ధ రుణాలు తీసుకున్నారు, పన్నులు పెంచారు: కస్టమ్స్ సుంకాలు పెంచారు, ఆదాయపు పన్ను ప్రవేశపెట్టారు.
2. 1913 నుంచి 1918 మధ్య ధరలు రెట్టింపయ్యాయి; సామాన్య ప్రజలు తీవ్ర కష్టాలు పడ్డారు.
3. గ్రామాల నుంచి సైనికులను బలవంతంగా చేర్చుకోవడం (forced recruitment) వల్ల గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో విస్తృత ఆగ్రహం కలిగింది.
4. 1918-19, 1920-21 లో చాలా ప్రాంతాల్లో పంటలు పండక ఆహార కొరత వచ్చింది. దానికి ఇన్‌ఫ్లుయెంజా అంటువ్యాధి తోడైంది. 1921 జనాభా లెక్కల ప్రకారం కరవులు, అంటువ్యాధి వల్ల 12 నుంచి 13 మిలియన్ల మంది చనిపోయారు.
5. యుద్ధం ముగిశాక కష్టాలు తీరుతాయని ప్రజలు ఆశించారు, కానీ అలా జరగలేదు.
ఈ అసంతృప్తి వల్ల 1919 తర్వాత జాతీయ ఉద్యమం కొత్త ప్రాంతాలకు, కొత్త సామాజిక వర్గాలకు విస్తరించింది; గాంధీజీ సత్యాగ్రహం అనే కొత్త పోరాట పద్ధతి ముందుకొచ్చింది.
1 (c). Explain why Indians were outraged by the Rowlatt Act.
జవాబు చూడండి
2. రాజకీయ కార్యకలాపాలను అణచివేయడానికి ప్రభుత్వానికి విపరీతమైన అధికారాలు ఇచ్చింది.
3. రాజకీయ ఖైదీలను విచారణ లేకుండా రెండేళ్ల వరకు నిర్బంధించడానికి అనుమతించింది.
అందుకే గాంధీజీ ఇలాంటి అన్యాయ చట్టాలపై అహింసాయుత శాసనోల్లంఘన కోరుతూ 6 ఏప్రిల్ 1919 న హర్తాళ్‌కు పిలుపునిచ్చారు.
1 (d). Explain why Gandhiji decided to withdraw the Non-Cooperation Movement.
జవాబు చూడండి
2. ఉద్యమం చాలా చోట్ల హింసాత్మకంగా మారుతోందని ఆయన భావించారు. గోరఖ్‌పూర్‌లోని చౌరీ చౌరాలో బజారులో శాంతియుతంగా జరిగిన ప్రదర్శన పోలీసులతో హింసాత్మక ఘర్షణగా మారింది.
3. సామూహిక పోరాటాలకు సిద్ధం కావడానికి ముందు సత్యాగ్రహులకు సరైన శిక్షణ అవసరమని ఆయన భావించారు.
2. What is meant by the idea of satyagraha?
జవాబు చూడండి
2. కారణం న్యాయమైనదైతే, పోరాటం అన్యాయానికి వ్యతిరేకమైతే, అణచివేసేవారితో పోరాడటానికి భౌతిక బలం అవసరం లేదు.
3. ప్రతీకారం కోరకుండా, దూకుడు లేకుండా సత్యాగ్రహి అహింస ద్వారా పోరాటం గెలవగలడు. అణచివేసేవారి అంతరాత్మకు విజ్ఞప్తి చేయడం ద్వారా ఇది సాధ్యం.
4. హింసతో బలవంతంగా సత్యాన్ని ఒప్పించడం కాకుండా, అణచివేసేవారితో సహా అందరూ సత్యాన్ని చూసేలా ఒప్పించాలి. ఈ పోరాటంలో చివరకు సత్యమే గెలుస్తుంది.
5. అహింస అనే ఈ ధర్మం భారతీయులందరినీ ఏకం చేయగలదని గాంధీజీ నమ్మారు. దక్షిణ ఆఫ్రికాలో జాతి వివక్ష పాలనపై ఆయన దీన్ని విజయవంతంగా వాడారు; భారత్‌లో చంపారన్ (1917), ఖేడా (1917), అహ్మదాబాద్ (1918) సత్యాగ్రహాలు నడిపారు.
3 (a). Write a newspaper report on: The Jallianwala Bagh massacre
జవాబు చూడండి
అమృత్‌సర్, 13 ఏప్రిల్ 1919: ఈ రోజు జలియన్‌వాలా బాగ్ అనే చుట్టూ గోడలు ఉన్న మైదానంలో పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు గుమిగూడారు. కొందరు ప్రభుత్వ కొత్త అణచివేత చర్యలకు నిరసన తెలపడానికి, మరికొందరు వార్షిక బైసాఖి జాతరకు వచ్చారు. నగరం బయటి నుంచి వచ్చిన చాలా మంది గ్రామస్తులకు విధించిన సైనిక చట్టం (martial law) గురించి తెలియదు.
జనరల్ డయ్యర్ సైన్యంతో ఆ ప్రాంతంలోకి ప్రవేశించి బయటికి వెళ్లే దారులన్నీ మూసివేయించి, గుంపుపై కాల్పులకు ఆదేశించాడు. వందల మంది చనిపోయారు. సత్యాగ్రహుల మనసుల్లో భయం, భీతి కలిగించి “నైతిక ప్రభావం (moral effect)” సృష్టించడమే తన ఉద్దేశమని అతను తర్వాత ప్రకటించాడు.
ఈ వార్త వ్యాపించడంతో ఉత్తర భారత పట్టణాల్లో ప్రజలు వీధుల్లోకి వచ్చారు; సమ్మెలు, పోలీసులతో ఘర్షణలు, ప్రభుత్వ భవనాలపై దాడులు జరిగాయి. ప్రభుత్వం క్రూరమైన అణచివేతతో స్పందించింది: సత్యాగ్రహులతో నేలపై ముక్కు రాయించారు, వీధుల్లో పాకించారు, కొరడాలతో కొట్టారు; పంజాబ్‌లో గుజ్రాన్‌వాలా చుట్టూ గ్రామాలపై బాంబులు వేశారు. హింస వ్యాపించడం చూసి గాంధీజీ ఉద్యమాన్ని నిలిపివేశారు.
3 (b). Write a newspaper report on: The Simon Commission
జవాబు చూడండి
1928: బ్రిటన్‌లోని కొత్త టోరీ ప్రభుత్వం సర్ జాన్ సైమన్ అధ్యక్షతన ఏర్పాటు చేసిన చట్టబద్ధ కమిషన్ (Statutory Commission) ఈ రోజు భారత్‌కు చేరింది. భారత్‌లో రాజ్యాంగ వ్యవస్థ పనితీరును పరిశీలించి మార్పులు సూచించడం దీని బాధ్యత. అయితే కమిషన్‌లో ఒక్క భారతీయ సభ్యుడూ లేడు; అందరూ బ్రిటిష్ వారే.
కమిషన్‌కు “Go back Simon” నినాదాలతో స్వాగతం లభించింది. కాంగ్రెస్, ముస్లిం లీగ్ సహా అన్ని పార్టీలు ప్రదర్శనల్లో పాల్గొన్నాయి. శాంతియుత ప్రదర్శనలో లాలా లజపత్ రాయ్‌పై బ్రిటిష్ పోలీసులు దాడి చేశారు; ఆ గాయాలతో ఆయన మరణించారు.
నిరసనలను చల్లార్చడానికి వైస్రాయ్ లార్డ్ ఇర్విన్ అక్టోబర్ 1929 లో భారత్‌కు భవిష్యత్తులో “డొమినియన్ హోదా” అనే అస్పష్ట హామీ, భవిష్యత్ రాజ్యాంగంపై చర్చకు రౌండ్ టేబుల్ సమావేశం ప్రకటించారు. ఇది కాంగ్రెస్ నాయకులను సంతృప్తిపరచలేదు.
4. Compare the images of Bharat Mata in this chapter with the image of Germania in Chapter 1.
జవాబు చూడండి
| భారతమాత | జర్మేనియా |
|---|---|
| భారత దేశానికి ప్రతీక; చిత్రాన్ని మొదట బంకిమ్ చంద్ర చటోపాధ్యాయ రూపొందించారు (1870 లలో “వందేమాతరం”) | జర్మన్ దేశానికి ప్రతీక; ఫిలిప్ వీట్ 1848 చిత్రం |
| అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ చిత్రం (1905): సన్యాసిని రూపం, ప్రశాంతంగా, దైవికంగా, ఆధ్యాత్మికంగా | ఓక్ ఆకుల కిరీటం (వీరత్వం), కవచం, కత్తి, తెగిన గొలుసులు |
| జ్ఞానం, ఆహారం, వస్త్రాలు ప్రసాదిస్తున్నట్టు; చేతిలో జపమాల | పోరాటానికి సిద్ధంగా, “రైన్ నదిని కాపాడుతున్న” రూపం |
| తర్వాతి చిత్రాల్లో త్రిశూలం, సింహం, ఏనుగుతో శక్తి, అధికారానికి గుర్తుగా | బలం, సైనిక శక్తి ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి |
రెండూ దేశాన్ని స్త్రీ రూపంలో (allegory) చూపి ప్రజల్లో జాతీయ భావం, త్యాగ భావన పెంచాయి. జర్మేనియా ఎక్కువగా యుద్ధ సన్నద్ధత చూపితే, ఠాగూర్ భారతమాత ప్రేమ, పోషణ, ఆధ్యాత్మికత చూపుతుంది. పుస్తకం చెప్పినట్టు, ఒకే వర్గపు ప్రతీకల నుంచి తీసుకున్న చిత్రాలు ఇతర సమూహాలు దూరంగా ఉన్నట్టు భావించేలా చేశాయి.
Nationalism in India Discuss Questions Answers
Discuss 1. List all the different social groups which joined the Non-Cooperation Movement of 1921. Then choose any three and write about their hopes and struggles to show why they joined the movement.
జవాబు చూడండి
1. పట్టణ మధ్యతరగతి: వేలాది విద్యార్థులు ప్రభుత్వ పాఠశాలలు, కళాశాలలు వదిలారు; ప్రధానోపాధ్యాయులు, ఉపాధ్యాయులు రాజీనామా చేశారు; న్యాయవాదులు ప్రాక్టీస్ మానేశారు. మద్రాసు మినహా చాలా ప్రావిన్సుల్లో కౌన్సిల్ ఎన్నికలను బహిష్కరించారు. విదేశీ వస్తువుల బహిష్కరణతో 1921-22 మధ్య విదేశీ వస్త్రాల దిగుమతి సగానికి తగ్గింది (రూ.102 కోట్ల నుంచి రూ.57 కోట్లు). స్వరాజ్యం ద్వారా విదేశీ ఆధిపత్యం పోవాలని వీరు ఆశించారు.
2. అవధ్ రైతులు: సన్యాసి బాబా రామచంద్ర నాయకత్వంలో తాలూక్‌దార్లు, భూస్వాముల మీద పోరాడారు. విపరీతమైన శిస్తులు, ఇతర సుంకాలు, వెట్టి చాకిరీ (begar), కౌలు భద్రత లేకపోవడం వారి కష్టాలు. శిస్తు తగ్గింపు, వెట్టి రద్దు, అణచివేసే భూస్వాముల సామాజిక బహిష్కరణ కోరారు; నాయీ-ధోబీ బంద్‌లు నిర్వహించారు. అక్టోబర్ 1920 లో నెహ్రూ, బాబా రామచంద్ర తదితరుల నాయకత్వంలో అవధ్ కిసాన్ సభ ఏర్పడింది; నెలలోనే 300 కు పైగా శాఖలు వచ్చాయి.
3. గూడెం కొండల గిరిజనులు (ఆంధ్రప్రదేశ్): వలస ప్రభుత్వం పెద్ద అటవీ ప్రాంతాలను మూసివేసి, పశువుల మేత, కట్టెలు, పండ్లు సేకరించడానికి వెళ్లనీయలేదు; రోడ్ల నిర్మాణానికి వెట్టి చాకిరీ చేయించింది. అల్లూరి సీతారామరాజు నాయకత్వంలో 1920 ల మొదట్లో గెరిల్లా ఉద్యమం జరిగింది. రాజు గాంధీజీ గొప్పతనం గురించి మాట్లాడి ఖద్దరు ధరించాలని, మద్యం మానాలని చెప్పారు; కానీ బలప్రయోగం ద్వారానే భారత్‌కు విముక్తి అన్నారు. పోలీస్ స్టేషన్లపై దాడులు జరిగాయి. 1924 లో రాజును పట్టుకుని ఉరితీశారు.
4. అస్సాం తోటల కార్మికులు: 1859 ఇన్‌లాండ్ ఎమిగ్రేషన్ చట్టం వల్ల అనుమతి లేకుండా తోటలు వదలలేరు. వారికి స్వేచ్ఛ అంటే స్వేచ్ఛగా రాకపోకలు, సొంత గ్రామంతో సంబంధం. ఉద్యమం గురించి విని వేలాది మంది తోటలు వదిలి ఇళ్లకు బయలుదేరారు; మధ్యలో పోలీసులు పట్టుకుని కొట్టారు.
Discuss 2. Discuss the Salt March to make clear why it was an effective symbol of resistance against colonialism.
జవాబు చూడండి
2. 31 జనవరి 1930 న గాంధీజీ వైస్రాయ్ ఇర్విన్‌కు 11 డిమాండ్లతో లేఖ రాశారు; పారిశ్రామికవేత్తల నుంచి రైతుల వరకు అన్ని వర్గాలు తమను తాము గుర్తించుకునేలా డిమాండ్లు ఉన్నాయి. 11 మార్చి లోపు నెరవేరకపోతే శాసనోల్లంఘన మొదలుపెడతామన్నారు.
3. ఇర్విన్ చర్చలకు ఒప్పుకోకపోవడంతో 78 మంది నమ్మకమైన స్వచ్ఛంద సేవకులతో సబర్మతి ఆశ్రమం నుంచి గుజరాత్ తీర పట్టణం దండి వరకు 240 మైళ్లకు పైగా, 24 రోజులు (రోజుకు సుమారు 10 మైళ్లు) నడిచారు.
4. ఆగిన చోటల్లా వేలాది మంది ఆయన మాటలు విన్నారు; స్వరాజ్యం అంటే ఏమిటో, బ్రిటిష్ వారిని శాంతియుతంగా ఎలా ధిక్కరించాలో చెప్పారు.
5. 6 ఏప్రిల్ న దండిలో సముద్రపు నీటిని మరిగించి ఉప్పు తయారుచేసి చట్టాన్ని ఉల్లంఘించారు. ఇదే శాసనోల్లంఘన ఉద్యమానికి ఆరంభం.
6. దేశమంతటా వేలాది మంది ఉప్పు చట్టం ఉల్లంఘించారు, ప్రభుత్వ ఉప్పు కర్మాగారాల ముందు ప్రదర్శనలు చేశారు; విదేశీ వస్త్రాల బహిష్కరణ, మద్యం దుకాణాల పికెటింగ్, శిస్తు చెల్లించకపోవడం, అటవీ చట్టాల ఉల్లంఘన జరిగాయి. ఒక సాధారణ వస్తువు వలస పాలనపై ప్రజల ఉమ్మడి ధిక్కారానికి చిహ్నం అయింది.
Discuss 3. Imagine you are a woman participating in the Civil Disobedience Movement. Explain what the experience meant to your life.
జవాబు చూడండి
గాంధీజీ ఉప్పు సత్యాగ్రహ యాత్రలో మా ఊరి దగ్గర ఆగినప్పుడు ఆయన మాటలు వినడానికి నేను మొదటిసారి ఇల్లు దాటి బయటికి వచ్చాను. నాలాంటి వేలాది మహిళలు వచ్చారు. ఆ తర్వాత నిరసన ప్రదర్శనల్లో పాల్గొన్నాను, ఉప్పు తయారుచేశాను, విదేశీ వస్త్రాల దుకాణాలు, మద్యం దుకాణాల ముందు పికెటింగ్ చేశాను. నా తోటివారు చాలా మంది జైలుకు వెళ్లారు.
గాంధీజీ పిలుపుతో దేశ సేవను మహిళల పవిత్ర కర్తవ్యంగా భావించాను. ఇంటి పనులకే పరిమితమైన నాకు ఇది ప్రజా జీవితంలోకి వచ్చిన కొత్త అనుభవం; ఆత్మవిశ్వాసం పెరిగింది.
అయితే మహిళల స్థానం గురించిన ఆలోచనల్లో పెద్ద మార్పు రాలేదు. ఇంటిని చూసుకోవడం, మంచి తల్లి, మంచి భార్యగా ఉండటమే మహిళల కర్తవ్యమని గాంధీజీ నమ్మారు; కాంగ్రెస్ చాలా కాలం సంస్థలో మహిళలకు అధికార పదవులు ఇవ్వడానికి సుముఖంగా లేదు. మా ఉనికి ప్రతీకాత్మకంగానే ఉండాలని భావించింది.
Discuss 4. Why did political leaders differ sharply over the question of separate electorates?
జవాబు చూడండి
2. ముస్లిం రాజకీయ సంస్థలు: భవిష్యత్ శాసన సభల్లో ప్రాతినిధ్యం ప్రశ్నపైనే ముఖ్య భేదాభిప్రాయాలు వచ్చాయి. కేంద్ర శాసన సభలో రిజర్వ్ స్థానాలు, ముస్లిం మెజారిటీ ప్రావిన్సుల్లో (బెంగాల్, పంజాబ్) జనాభా నిష్పత్తిలో ప్రాతినిధ్యం ఇస్తే ప్రత్యేక నియోజకవర్గాల డిమాండ్ వదులుకుంటామని మహమ్మద్ అలీ జిన్నా అన్నారు. 1928 అఖిల పక్ష సమావేశంలో హిందూ మహాసభకు చెందిన ఎం.ఆర్. జయకర్ రాజీ ప్రయత్నాలను గట్టిగా వ్యతిరేకించడంతో పరిష్కారం దొరకలేదు.
3. మైనారిటీలుగా తమ సంస్కృతి, గుర్తింపు మెజారిటీ ఆధిపత్యంలో కలిసిపోతాయనే ఆందోళన కొందరు నాయకుల్లో ఉంది; మరోవైపు ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు దేశ ఐక్యతను బలహీనపరుస్తాయని మరికొందరు భావించారు. అందుకే ఈ ప్రశ్నపై నాయకులు తీవ్రంగా విభేదించారు.
పాఠం మధ్యలోని ముఖ్య ప్రశ్నలు
SA1 లో Source, Activity ఆధారిత ప్రశ్నలు రావచ్చు కాబట్టి పాఠంలోని ముఖ్యమైనవాటికీ జవాబులు ఇక్కడ ఉన్నాయి.
Source A. Read the text carefully. What did Mahatma Gandhi mean when he said satyagraha is active resistance?
జవాబు చూడండి
Activity. If you were a peasant in Uttar Pradesh in 1920, how would you have responded to Gandhiji’s call for Swaraj? Give reasons for your response.
జవాబు చూడండి
Discuss. Why did various classes and groups of Indians participate in the Civil Disobedience Movement?
జవాబు చూడండి
2. పేద రైతులు: భూస్వాముల నుంచి కౌలుకు తీసుకుని సాగుచేసే వీరు కౌలు రద్దు కోరారు; సోషలిస్టులు, కమ్యూనిస్టుల నాయకత్వంలోని తీవ్రవాద ఉద్యమాల్లో చేరారు.
3. వ్యాపారులు, పారిశ్రామికవేత్తలు: విదేశీ దిగుమతుల నుంచి రక్షణ, దిగుమతులను నిరుత్సాహపరిచే రూపాయి-స్టెర్లింగ్ మారకం రేటు కోరారు. పురుషోత్తమదాస్ ఠాకూర్‌దాస్, జి.డి. బిర్లా వంటి వారు ఆర్థిక సహాయం చేశారు; దిగుమతి వస్తువులు కొనడానికి, అమ్మడానికి నిరాకరించారు.
4. పారిశ్రామిక కార్మికులు: నాగ్‌పూర్ ప్రాంతం తప్ప పెద్ద సంఖ్యలో పాల్గొనలేదు; కొందరు తక్కువ వేతనాలు, చెడ్డ పని పరిస్థితులపై పోరాటంలో భాగంగా విదేశీ వస్తువుల బహిష్కరణ వంటివి స్వీకరించారు (1930 రైల్వే కార్మికులు, 1932 డాక్ కార్మికుల సమ్మెలు).
5. మహిళలు: పెద్ద సంఖ్యలో ప్రదర్శనలు, ఉప్పు తయారీ, పికెటింగ్‌లో పాల్గొన్నారు; దేశ సేవను పవిత్ర కర్తవ్యంగా భావించారు.
Nationalism in India పాఠంలో మార్కులు ఎక్కడ పోతాయి
- మూడు సత్యాగ్రహాలు: చంపారన్ (బిహార్) తోటల వ్యవస్థపై, ఖేడా (గుజరాత్) శిస్తుపై, అహ్మదాబాద్ నూలు మిల్లు కార్మికుల కోసం.
- రౌలట్ చట్టం: 1919; విచారణ లేకుండా రెండేళ్ల నిర్బంధం. జలియన్‌వాలా బాగ్ 13 ఏప్రిల్ 1919, అమృత్‌సర్, జనరల్ డయ్యర్.
- సహాయ నిరాకరణ ఆమోదం: కలకత్తాలో (సెప్టెంబర్ 1920) ప్రతిపాదన, నాగ్‌పూర్‌లో (డిసెంబర్ 1920) ఆమోదం.
- పూర్ణ స్వరాజ్: లాహోర్ కాంగ్రెస్, డిసెంబర్ 1929; స్వాతంత్ర్య దినం 26 జనవరి 1930.
- దండి యాత్ర: 78 మంది, 240 మైళ్లకు పైగా, 24 రోజులు, సబర్మతి నుంచి దండి; 6 ఏప్రిల్.
- పూనా ఒడంబడిక: ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు కాదు; రిజర్వ్ స్థానాలు, సాధారణ ఓటర్లు ఎన్నుకుంటారు.
- స్వరాజ్ పార్టీ: సి.ఆర్. దాస్, మోతీలాల్ నెహ్రూ (కౌన్సిల్ రాజకీయాల కోసం); తీవ్ర ఉద్యమం కోరింది జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, సుభాష్ చంద్ర బోస్.
- గూడెం కొండలు: ఆంధ్రప్రదేశ్; నాయకుడు అల్లూరి సీతారామరాజు, అహింస కాదు, గెరిల్లా పోరాటం.
చరిత్ర మొదటి పాఠం Chapter 1 The Rise of Nationalism in Europe తో పోల్చి చదివితే Bharat Mata, Germania వంటి ప్రశ్నలు సులువవుతాయి. భూగోళశాస్త్రం Chapter 1 Resources and Development, అర్థశాస్త్రం Chapter 1 Development పేజీలు కూడా SA1 కి ఉపయోగపడతాయి. పూర్తి నమూనా పేపర్‌కు AP 10th Class SA1 Social Studies Question Paper 2026-27 చూడండి.
తర్వాత ఏం చదవాలి
- AP 10th Class History Chapter 1 The Rise of Nationalism in Europe Question Answer — మజ్జిని, 1848 విప్లవం, జర్మనీ, ఇటలీ ఏకీకరణ
- AP 10th Class SA1 Social Studies Question Paper 2026-27 — నాలుగు విభాగాల ప్రశ్నలతో నమూనా పేపర్
- AP SA1 Syllabus 2026-27 — SA1 లో వచ్చే అన్ని పాఠాలు
FAQs
Nationalism in India పాఠంలో ఎన్ని exercise ప్రశ్నలు ఉన్నాయి?
AP SCERT 10వ తరగతి History పుస్తకంలో Write in brief లో 4 ప్రశ్నలు (మొదటిదానిలో 4 భాగాలు, మూడోదానిలో 2 వార్తా నివేదికలు), Discuss లో 4 ప్రశ్నలు, ఒక Project ఉన్నాయి.
గాంధీజీ భారత్‌కు ఎప్పుడు తిరిగి వచ్చారు?
జనవరి 1915 లో దక్షిణ ఆఫ్రికా నుంచి. అక్కడ జాతి వివక్ష పాలనపై సత్యాగ్రహం అనే కొత్త పద్ధతితో విజయవంతంగా పోరాడారు.
హింద్ స్వరాజ్ పుస్తకంలో గాంధీజీ ఏమన్నారు?
1909 లో రాసిన హింద్ స్వరాజ్‌లో, బ్రిటిష్ పాలన భారతీయుల సహకారంతోనే స్థాపించబడింది, ఆ సహకారం వల్లే నిలిచింది; భారతీయులు సహకరించకపోతే ఏడాదిలోనే కూలిపోయి స్వరాజ్యం వస్తుంది అన్నారు.
ఖిలాఫత్ కమిటీ ఎప్పుడు, ఎక్కడ ఏర్పడింది?
మార్చి 1919 లో బొంబాయిలో. మహమ్మద్ అలీ, షౌకత్ అలీ సోదరులు వంటి యువ నాయకులు గాంధీజీతో ఉమ్మడి ఉద్యమం గురించి చర్చించారు.
వెట్టి (begar) అంటే ఏమిటి?
గ్రామస్తులతో ఎలాంటి చెల్లింపు లేకుండా బలవంతంగా చేయించే శ్రమ.
పికెటింగ్ అంటే ఏమిటి?
దుకాణం, కర్మాగారం లేదా కార్యాలయం ప్రవేశ ద్వారాన్ని అడ్డుకుని నిరసన తెలిపే పద్ధతి.
బార్డోలీ సత్యాగ్రహం ఎవరు నడిపారు?
1928 లో గుజరాత్‌లోని బార్డోలీ తాలూకాలో భూమి శిస్తు పెంపుపై వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్ నాయకత్వంలో రైతుల ఉద్యమం; విజయవంతమైంది.
HSRA అంటే ఏమిటి?
హిందుస్థాన్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లికన్ ఆర్మీ; 1928 లో ఢిల్లీ ఫిరోజ్‌షా కోట్లా మైదానంలో స్థాపించారు. భగత్ సింగ్, జతిన్ దాస్, అజయ్ ఘోష్ నాయకులు. ఏప్రిల్ 1929 లో భగత్ సింగ్, బటుకేశ్వర్ దత్ లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీలో బాంబు వేశారు.
FICCI ఎప్పుడు ఏర్పడింది?
Federation of the Indian Chamber of Commerce and Industries 1927 లో ఏర్పడింది. అంతకు ముందు 1920 లో Indian Industrial and Commercial Congress ఏర్పడింది.
స్వరాజ్ పతాకం ఎలా ఉండేది?
1921 నాటికి గాంధీజీ రూపొందించారు: ఎరుపు, ఆకుపచ్చ, తెలుపు త్రివర్ణం, మధ్యలో రాట్నం (స్వయం సహాయానికి గుర్తు). అంతకు ముందు బెంగాల్ స్వదేశీ ఉద్యమంలో ఎరుపు, ఆకుపచ్చ, పసుపు త్రివర్ణ పతాకంపై 8 కమలాలు, నెలవంక ఉండేవి.
వందేమాతరం ఎవరు రాశారు?
బంకిమ్ చంద్ర చటోపాధ్యాయ 1870 లలో మాతృభూమి స్తుతిగా రాశారు; తర్వాత ఆనందమఠ్ నవలలో చేర్చారు. బెంగాల్ స్వదేశీ ఉద్యమంలో విస్తృతంగా పాడారు.
దక్షిణ భారత జానపద కథలు ఎవరు సేకరించారు?
మద్రాసులో నటేశ శాస్త్రి నాలుగు సంపుటాల తమిళ జానపద కథల సంకలనం “The Folklore of Southern India” ప్రచురించారు.
క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం ఎప్పుడు మొదలైంది?
క్రిప్స్ మిషన్ వైఫల్యం, రెండో ప్రపంచ యుద్ధ ప్రభావాల నేపథ్యంలో 14 జులై 1942 వార్ధాలో కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ తీర్మానం చేసింది; 8 ఆగస్టు 1942 బొంబాయిలో అఖిల భారత కాంగ్రెస్ కమిటీ ఆమోదించింది. గాంధీజీ “Do or Die” ప్రసంగం చేశారు.
మూలం: AP SCERT 10వ తరగతి Social Science, India and the Contemporary World II (History) పాఠ్యపుస్తకం, అధ్యాయం 2. అధికారిక పాఠ్యపుస్తకాల కోసం Commissionerate of School Education, Andhra Pradesh సైట్ చూడండి.
