AP 10th Class Geography Chapter 3 Water Resources Question Answer — 10వ తరగతి భూగోళశాస్త్రం (Contemporary India II) మూడో అధ్యాయం జల వనరులు (Water Resources) చివరి EXERCISES లోని అన్ని ప్రశ్నలకూ తెలుగులో జవాబులు. నీటి కొరత, బహుళార్థ సాధక ప్రాజెక్టులు, ప్రాచీన జల నిర్మాణాలు, వర్షపు నీటి సేకరణ (ట్యాంకాలు, ఖడిన్‌లు, గెండతూర్, షిల్లాంగ్, వెదురు బిందు సేద్యం). ప్రశ్నలు పుస్తకంలో ఉన్నట్టే ఇంగ్లీష్‌లో ఉన్నాయి.
SA1 సోషల్ మిగతా పాఠాల జవాబులు, పరీక్ష రోజు కీ వచ్చిన వెంటనే తెలియాలంటే WhatsApp గ్రూప్‌లో చేరండి
ఈ పేజీలో: పాఠంలో ఏముంది | ముఖ్య గణాంకాలు, ప్రాజెక్టులు | Exercises జవాబులు | మార్కులు పోయే చోట్లు | FAQs
AP 10th Class Geography Chapter 3 Water Resources Question Answer — పాఠంలో ఏముంది
| భాగం | ముఖ్య విషయం |
|---|---|
| Water Scarcity | నీరు పునరుద్ధరించగల వనరు అయినా కొరత ఎందుకు; పరిమాణం, నాణ్యత కొరత |
| Need for Conservation | అటల్ భూజల్ యోజన, జల్ జీవన్ మిషన్ (రోజుకు ఒక్కొక్కరికి 55 లీటర్లు) |
| Hydraulic Structures in Ancient India | శృంగవేరపుర, చంద్రగుప్త మౌర్యుడు, భోపాల్ సరస్సు, హౌజ్ ఖాస్ |
| Multi-Purpose River Projects | భాక్రా-నంగల్, హీరాకుడ్, సర్దార్ సరోవర్; “ఆధునిక భారత దేవాలయాలు” |
| Problems of Dams | పూడిక, జలచరాలకు ముప్పు, వరదలు, అంతర్రాష్ట్ర వివాదాలు, లవణీకరణ |
| Rainwater Harvesting | గుల్/కుల్, ట్యాంకాలు, ఖడిన్, జోహడ్, గెండతూర్, షిల్లాంగ్, తమిళనాడు, వెదురు బిందు సేద్యం |
SA1 కి ఎందుకు ముఖ్యం: ఈ పాఠం 10వ తరగతి SA1 సాంఘిక శాస్త్రం సిలబస్‌లోని భూగోళశాస్త్రం పాఠాల్లో ఉంది (AP SA1 Syllabus 2026-27 చూడండి). ఇక్కడి ప్రశ్నలు, గణాంకాలు AP SCERT 10వ తరగతి Geography (Contemporary India II) పాఠ్యపుస్తకం, అధ్యాయం 3 (పేజీలు 42 నుంచి 63) నుంచే.
Water Resources పాఠంలో గుర్తుంచుకోవాల్సిన గణాంకాలు
| ప్రాచీన జల నిర్మాణం | కాలం / ప్రాంతం |
|---|---|
| శృంగవేరపుర: గంగా వరద నీటి సేకరణ | క్రీ.పూ. 1వ శతాబ్దం, అలహాబాద్ దగ్గర |
| ఆనకట్టలు, సరస్సులు, నీటిపారుదల | చంద్రగుప్త మౌర్యుని కాలం |
| నీటిపారుదల పనులు | కళింగ, నాగార్జునకొండ (ఆంధ్రప్రదేశ్), బెన్నూర్, కొల్హాపూర్ |
| భోపాల్ సరస్సు | 11వ శతాబ్దం |
| హౌజ్ ఖాస్ చెరువు (ఇల్తుత్మిష్) | 14వ శతాబ్దం, ఢిల్లీ |
| ప్రాజెక్ట్ | నది / వివరం |
|---|---|
| భాక్రా-నంగల్ | సట్లెజ్-బియాస్; జల విద్యుత్, నీటిపారుదల |
| హీరాకుడ్ | మహానది; నీటి సంరక్షణతో పాటు వరద నియంత్రణ |
| సర్దార్ సరోవర్ | నర్మదా, గుజరాత్; 4 రాష్ట్రాలు; గుజరాత్‌లో 18.45 లక్షల హెక్టార్లు |
పథకాలు: అటల్ భూజల్ యోజన: 7 రాష్ట్రాలు, 80 జిల్లాలు, 8220 గ్రామ పంచాయతీలు. జల్ జీవన్ మిషన్: ప్రతి గ్రామీణ ఇంటికి రోజుకు ఒక్కొక్కరికి 55 లీటర్ల కుళాయి నీరు. ప్రధానమంత్రి కృషి సించాయీ యోజన: “హర్ ఖేత్ కో పానీ”, “పర్ డ్రాప్ మోర్ క్రాప్”. పుస్తకం ప్రకారం 2025 నాటికి సుమారు 200 కోట్ల మంది తీవ్ర నీటి కొరతలో జీవిస్తారని అంచనా.
నీటి కొరతకు కారణాలు, బహుళార్థ సాధక ప్రాజెక్టుల లాభనష్టాలు, వర్షపు నీటి సేకరణ పద్ధతులు ఒకే చార్ట్‌లో.
AP 10th Class Geography Chapter 3 Water Resources Exercises Question Answer
1 బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (వర్గీకరణ, తప్పు వాక్యాల సవరణతో), 2 సుమారు 30 పదాల జవాబులు, 3 సుమారు 120 పదాల జవాబులు.
1 (i). Based on the information given below classify each of the situations as ‘suffering from water scarcity’ or ‘not suffering from water scarcity’.
(a) Region with high annual rainfall. (b) Region having high annual rainfall and large population. (c) Region having high annual rainfall but water is highly polluted. (d) Region having low rainfall and low population.
జవాబు చూడండి
(b) Suffering from water scarcity — జనాభా ఎక్కువ కాబట్టి ఇంటి అవసరాలకు, ఆహార ఉత్పత్తికి నీటి డిమాండ్ ఎక్కువ.
(c) Suffering from water scarcity — నీరు ఉన్నా కలుషితమై వాడటానికి పనికిరాదు (నాణ్యత కొరత).
(d) Not suffering from water scarcity — వర్షం తక్కువైనా జనాభా తక్కువ కాబట్టి డిమాండ్ తక్కువ.
1 (ii). Which one of the following statements is not an argument in favour of multi-purpose river projects?
(a) Multi-purpose projects bring water to those areas which suffer from water scarcity. (b) Multi-purpose projects by regulating water flow helps to control floods. (c) Multi-purpose projects lead to large scale displacements and loss of livelihood. (d) Multi-purpose projects generate electricity for our industries and our homes.
జవాబు చూడండి
ప్రజలు నిర్వాసితులవడం, జీవనోపాధి కోల్పోవడం ప్రాజెక్టులకు వ్యతిరేకంగా ఉన్న వాదన. మిగతా మూడూ అనుకూల వాదనలు.
1 (iii). Here are some false statements. Identify the mistakes and rewrite them correctly.
(a) Multiplying urban centres with large and dense populations and urban lifestyles have helped in proper utilisation of water resources.
(b) Regulating and damming of rivers does not affect the river’s natural flow and its sediment flow.
(c) Today in Rajasthan, the practice of rooftop rainwater water harvesting has gained popularity despite high water availability due to the Indira Gandhi Canal.
జవాబు చూడండి
(b) సరైన వాక్యం: Regulating and damming of rivers affects the river’s natural flow, causing poor sediment flow and excessive sedimentation at the bottom of the reservoir.
(c) సరైన వాక్యం: Today in western Rajasthan, the practice of rooftop rainwater harvesting is on the decline as plenty of water is available due to the perennial Indira Gandhi Canal.
2 (i). Explain how water becomes a renewable resource.
జవాబు చూడండి
2 (ii). What is water scarcity and what are its main causes?
జవాబు చూడండి
కారణాలు: 1. ఎక్కువ, పెరుగుతున్న జనాభా వల్ల ఇంటి అవసరాలకు, ఆహార ఉత్పత్తికి ఎక్కువ నీరు 2. ఎండాకాలం సాగుకు నీటిపారుదల కోసం అధిక వినియోగం; బావులు, బోర్ల వల్ల భూగర్భ జల మట్టం పడిపోవడం 3. పారిశ్రామికీకరణ, పట్టణీకరణ 4. ఇంటి, పరిశ్రమల వ్యర్థాలు, రసాయనాలు, పురుగుమందులు, ఎరువుల వల్ల కాలుష్యం 5. వేర్వేరు సామాజిక వర్గాలకు నీరు సమానంగా అందకపోవడం.
2 (iii). Compare the advantages and disadvantages of multi-purpose river projects.
జవాబు చూడండి
| ప్రయోజనాలు | నష్టాలు |
|---|---|
| నీటిపారుదల | నదుల సహజ ప్రవాహం దెబ్బతిని జలాశయం అడుగున పూడిక |
| జల విద్యుత్ ఉత్పత్తి | జలచరాల వలసకు అడ్డు, ఆవాసాలు దెబ్బతినడం |
| ఇంటి, పరిశ్రమల నీటి సరఫరా | వరద మైదానాల్లో వృక్షాలు, నేలలు మునిగిపోవడం |
| వరద నియంత్రణ | పెద్ద ఎత్తున ప్రజల నిర్వాసనం, జీవనోపాధి నష్టం |
| జల రవాణా, చేపల పెంపకం, వినోదం | నేల లవణీకరణ, భూకంపాలు, నీటి వల్ల వ్యాధులు |
3 (i). Discuss how rainwater harvesting in semi-arid regions of Rajasthan is carried out.
జవాబు చూడండి
2. పైకప్పు నుంచి సేకరణ: వాలుగా ఉన్న ఇంటి కప్పులపై పడే వర్షపు నీరు పైపు ద్వారా ట్యాంకాలోకి చేరుతుంది. కప్పులు, పైపులు శుభ్రమవడానికి మొదటి వాన నీటిని సేకరించరు; తర్వాతి వానల నీటినే నిల్వ చేస్తారు.
3. పాలర్ పాని: ఈ వర్షపు నీటిని అత్యంత స్వచ్ఛమైన సహజ నీరుగా భావిస్తారు. తర్వాతి వాన వరకు నిల్వ ఉంటుంది కాబట్టి ఎండాకాలంలో మిగతా వనరులు ఎండిపోయినా నమ్మకమైన తాగునీటి వనరు.
4. ట్యాంకా పక్కన భూగర్భ గదులు కట్టి వేసవి వేడి నుంచి చల్లదనం పొందేవారు.
5. ఖడిన్‌లు, జోహడ్‌లు: జైసల్మేర్‌లో ఖడిన్‌లు, రాజస్థాన్ ఇతర ప్రాంతాల్లో జోహడ్‌లు: పొలాలనే వర్షపు నీరు నిలిచే నిర్మాణాలుగా మార్చి నేలను తడిగా ఉంచేవారు.
ఇప్పుడు పశ్చిమ రాజస్థాన్‌లో ఇందిరా గాంధీ కాలువ వల్ల నీరు దొరుకుతుండటంతో ఈ పద్ధతి తగ్గుతోంది; అయినా కుళాయి నీటి రుచి నచ్చక కొన్ని ఇళ్లు ట్యాంకాలను కొనసాగిస్తున్నాయి.
3 (ii). Describe how modern adaptations of traditional rainwater harvesting methods are being carried out to conserve and store water.
జవాబు చూడండి
2. షిల్లాంగ్ (మేఘాలయ): 55 కి.మీ. దూరంలోని చిరపుంజి, మాసిన్రామ్‌లో ప్రపంచంలోనే అత్యధిక వర్షం పడుతున్నా షిల్లాంగ్‌కు నీటి కొరత. దాదాపు ప్రతి ఇంటికీ పైకప్పు సేకరణ ఉంది; ఇంటి అవసరాల్లో 15-25% నీరు దీని నుంచే.
3. తమిళనాడు: అన్ని ఇళ్లకూ పైకప్పు వర్షపు నీటి సేకరణ నిర్మాణం తప్పనిసరి చేసిన మొదటి రాష్ట్రం; పాటించనివారికి శిక్షలు.
4. భూగర్భ జలాల పునర్భరణ: పైకప్పు నీటిని PVC పైపుతో సేకరించి, ఇసుక, ఇటుకలతో వడగట్టి, సంప్‌లోకి పంపి, మిగిలిన నీటిని చేతి పంపు లేదా వాడని బావి ద్వారా భూమిలోకి ఇంకేలా చేయడం.
5. మేఘాలయ వెదురు బిందు సేద్యం: 200 ఏళ్ల పద్ధతి; వెదురు పైపులతో కొండలపై ఊటల నీటిని గురుత్వాకర్షణతో కిందికి తెచ్చి, మొక్క వేర్ల దగ్గర నిమిషానికి 20-80 చుక్కలుగా అందిస్తారు.
Water Resources పాఠంలో మార్కులు ఎక్కడ పోతాయి
- 1 (i) (d) ను “suffering” అనడం: వర్షం తక్కువైనా జనాభా తక్కువ కాబట్టి డిమాండ్ తక్కువ; అందుకే not suffering.
- 1 (iii) (c) లో Indira Gandhi Canal: కాలువ వల్ల నీరు దొరుకుతుండటంతో పశ్చిమ రాజస్థాన్‌లో పైకప్పు సేకరణ తగ్గుతోంది; పెరగడం లేదు.
- ప్రాజెక్టుల జోడీలు: భాక్రా-నంగల్ సట్లెజ్-బియాస్, హీరాకుడ్ మహానది, సర్దార్ సరోవర్ నర్మదా. “ఆధునిక భారత దేవాలయాలు” అన్నది జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ.
- ఖడిన్, జోహడ్, గుల్: ఖడిన్ జైసల్మేర్, జోహడ్ రాజస్థాన్ ఇతర ప్రాంతాలు, గుల్/కుల్ పశ్చిమ హిమాలయాలు.
- తప్పనిసరి చేసిన రాష్ట్రం: పైకప్పు వర్షపు నీటి సేకరణను అన్ని ఇళ్లకూ తప్పనిసరి చేసిన మొదటి రాష్ట్రం తమిళనాడు.
భూగోళశాస్త్రం మునుపటి పాఠాలు: Chapter 1 Resources and Development, Chapter 2 Forest and Wildlife Resources. SA1 నమూనా ప్రశ్నలకు AP 10th Class SA1 Social Studies Question Paper 2026-27 చూడండి.
తర్వాత ఏం చదవాలి
- AP 10th Class Geography Chapter 2 Forest and Wildlife Resources Question Answer — ప్రాజెక్ట్ టైగర్, అడవుల రకాలు, చిప్కో, JFM
- AP 10th Class SA1 Social Studies Question Paper 2026-27 — నాలుగు విభాగాల ప్రశ్నలతో నమూనా పేపర్
- AP SA1 Syllabus 2026-27 — SA1 లో వచ్చే అన్ని పాఠాలు
FAQs
Water Resources పాఠంలో ఎన్ని exercise ప్రశ్నలు ఉన్నాయి?
AP SCERT 10వ తరగతి Geography పుస్తకంలో 3 బహుళైచ్ఛిక భాగాలు (వర్గీకరణ, ఎంపిక, తప్పు వాక్యాల సవరణ), 3 చిన్న ప్రశ్నలు (30 పదాలు), 2 పెద్ద ప్రశ్నలు (120 పదాలు).
నీరు పునరుద్ధరించగల వనరు ఎలా అవుతుంది?
ఉపరితల ప్రవాహం, భూగర్భ జలం జల చక్రం ద్వారా నిరంతరం పునరుద్ధరణ, పునర్భరణ అవుతాయి. అందుకే నీరు పునరుద్ధరించగల వనరు.
నీటి కొరతకు ప్రధాన కారణాలు ఏవి?
పుస్తకం ప్రకారం చాలా సందర్భాల్లో అధిక వినియోగం, అతిగా వాడటం, వేర్వేరు సామాజిక వర్గాలకు నీరు సమానంగా అందకపోవడం. పెరుగుతున్న జనాభా, నీటిపారుదల, పరిశ్రమలు, పట్టణీకరణ, కాలుష్యం కూడా.
నీటిని ఎక్కువగా వాడే రంగం ఏది?
నీటిపారుదల వ్యవసాయం (irrigated agriculture) నీటిని అత్యధికంగా వినియోగిస్తుంది.
బహుళార్థ సాధక ప్రాజెక్టు అంటే ఏమిటి?
నిల్వ చేసిన నీటిని నీటిపారుదల, విద్యుత్ ఉత్పత్తి, ఇంటి, పరిశ్రమల నీటి సరఫరా, వరద నియంత్రణ, వినోదం, జల రవాణా, చేపల పెంపకం వంటి అనేక అవసరాలకు కలిపి వాడే ఆనకట్ట ప్రాజెక్టు. ఉదా: భాక్రా-నంగల్, హీరాకుడ్.
ఆనకట్టలను “ఆధునిక భారత దేవాలయాలు” అని ఎవరు అన్నారు?
జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ. వ్యవసాయం, గ్రామ ఆర్థిక వ్యవస్థను వేగవంతమైన పారిశ్రామికీకరణ, పట్టణ ఆర్థిక వ్యవస్థతో కలుపుతాయని ఆయన భావన.
“దుఃఖ నది” (river of sorrow) అని ఏ నదిని అన్నారు?
పుస్తకంలోని భదు పాటలో దామోదర్ నదిని దాని వరదల వల్ల దుఃఖ నది అన్నారు.
కృష్ణా-గోదావరి వివాదం దేని గురించి?
బహుళార్థ సాధక ప్రాజెక్టు కోసం మహారాష్ట్ర కోయ్నా వద్ద ఎక్కువ నీటిని మళ్లించడంపై కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ అభ్యంతరం. దిగువన తమ రాష్ట్రాలకు ప్రవాహం తగ్గి వ్యవసాయం, పరిశ్రమలు దెబ్బతింటాయన్నది వాదన.
ట్యాంకా, పాలర్ పాని అంటే ఏమిటి?
రాజస్థాన్‌లో (బికనేర్, ఫలోడి) ఇంటి లోపల కట్టే భూగర్భ వర్షపు నీటి ట్యాంకులు ట్యాంకాలు. వాటిలో నిల్వ చేసే వర్షపు నీరే పాలర్ పాని; అత్యంత స్వచ్ఛమైన సహజ నీరుగా భావిస్తారు.
పైకప్పు వర్షపు నీటి సేకరణను తప్పనిసరి చేసిన మొదటి రాష్ట్రం ఏది?
తమిళనాడు. రాష్ట్రంలోని అన్ని ఇళ్లకూ తప్పనిసరి చేసి, పాటించనివారికి శిక్షలు పెట్టింది.
మూలం: AP SCERT 10వ తరగతి Social Science, Contemporary India II (Geography) పాఠ్యపుస్తకం, అధ్యాయం 3. అధికారిక పాఠ్యపుస్తకాల కోసం Commissionerate of School Education, Andhra Pradesh సైట్ చూడండి.
